تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - مطالب فرهنگ و ادب لکستان

اسلایدر

مقام ها وسبک های مور و مویه لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
قدمت آیین «مویه لکی» به شهادت تاریخ،ریشه در فرهنگ ایران باستان دارد. ذکرابیاتی از شاهنامه مشتی از خروار و شاهدی براین ادعاست . کاربرد واژه مویه در جای جای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به عنوان یکی از مهمترین و رایج ترین منبع کهن زبان و فرهنگ فارسی ، نشانگر جایگاه این آوا و نغمه جانسوز انسانی و باستانی در اعصارمختلف تاریخی ایران زمین است. ساز همراهی کننده مویه درشاهنامه ساز زهی «بربط» وسازهمراهی کننده نوحه «رود» است ومویه کردن علاوه بر زنان دربین دیگر اقشار جامعه از پیر و برنا گرفته تا پهلوان و زن پارسا واسفندیار نیزرایج و مرسوم بوده است. ما در مناطق لک نشین  مطابق قانون ایلی این سرزمین ، مردان حق نداشتند در سوگ عزیزان از دست رفته اشان به ویژه سوگ و مرگ زنان شیوه و گریه سر دهند و لذا بیشتر مقام ها و آوای غم انگیز سوگواری در لرستان با نام «مویه »متعلق به زنان است و مردان نیز به نوبه خود با زمزمه اشعار غم انگیز به نوعی دیگر از مویه به نام «موری» می پرداختند .

ادامه مطلب را بخوانید

پوشش زنان لک
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
الف:پوشش زنان :زنان لک در طول تاریخ سعی کرده اند با وقار وستوده باشند به مفهومی
 سعی کرده اند ،کلانتر زن باشند.برای این منظور در امور اجتماعی ومسایل ایلی وکارهای جاری خانواده شرکت داشته اند.در این میادین با لباس مناسب وستودنی که شناسنامه وهویت آنان است، ظاهر شده اند.نمونه ی این زنان بانویی به نام قزی فرزند صید مهدی خان حسنوند وخواهرمهر علی خان امیر منظم مشهور ونامور است.از این لباسها تعدادی به عنوان زینت بخش وتعدادی هم پوشاک می شوند.

۱٫ _بان سه روه ن bansarvan: یک وسیله ی زینتی وزیبایی بخش است در مجموعه ی پوشاک سنتی زنان لک و از زیور آلات محسوب می شود.بان سه روه نی از تعدادی سکه که به طور پشت سر هم به نخی آویخته اند ودر برخی جایها با تراکم سکه هاساخته می شود.این وسیله بر روی سه روه ن ودر قسمت بالای پیشانی بسته می شود ونمایی اساطیری به سه روه ن می بخشد.

ادامه مطلب را بخوانید

نگذارید قیقاچ این سنت دیرینه دیارمان لرستان فراموش شود
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

قیقاچ از آیین های کهن مردم لرستان است که متاسفانه مدتی است این سنت دیرینه به فراموشی سپرده شده و از برگزاری آن خبری

 نیست و این موضوع موجب نگرانی مردمان این دیار شده است که مبادا این آیین کهن فراموش شود…

 به گزارش خبرنگار ایرنا ، لرستان سرزمین آئین هاو سنت های کهن است ، این دیاریکی از مراکز مهم تمدن کاسی است که مردمان آن آئین های کهن بجامانده از نیاکان و پیشینانشان را حفظ کرده اند ، یکی از این ائین ها حماسه باشکوه ‘ قیقاچ’ است که تجلی فرزانه فرهنگ در شکوه ، سطوت و صلابت دیار مفرغ و است . در قیقاچ ، اسب و انسان با غریو سرنا ، حماسه فرهنگ را می آفریند.

× تاریخ اسب در لرستان

اسب همراه و همدوش حیات فرهنگی مردمان لربوده ، اشیاء مفرغی بدست آمده در کاوش های باستان شناسی مانند دهنه ،رکاب،نعل و… از گورهای این دیار حضور تاریخی اسب را درزندگی مردم لرستان نشان می دهد.

ادامه مطلب را بخوانید

تجزیه و تحلیل ضرب المثل های لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

فرزاد حاتم زاده (هفته نامه سیمره):

* اَمُنَتَ مَنه خاک، خاک خیانت نِمَه کی. یعنی: امانت را به خاک می‌سپارند خاک خیانت نمی‌کنند.

اِنَّ اللَه یَأمُرُکُم أَن تُؤَدوُا الأَماناتِ إِلی أَهلَها(نساء /۸).

همانا خداوند امر کرده است که امانات به صاحبان‌شان برگردد.

ماده‌ی ۶۱۹ قانون مدنی: « امین باید عین مالی را که دریافت کرده است برگرداند.»

 ضرد اَر هر جای نوا بگرینی نفه. یعنی: جلو پیشرفت ضرر را هر جا بگیری منفعت است.

* ضرد چینیر دو جا گِل بارا. یعنی: ضرر به نصف آن رسیدی برگرد.

کاربرد: در نکوهش و تقبیح ضرر که امری منفور و مذموم است به کار گیرند.

قواعد فقهی

۱٫ اَلضَّررُ مَنفیٌ: ضرر یابد نفی شود.

۲٫ اَلضَّررُ یُدفَعُ بِقَدرِ الاِمکانِ: ضرر را به قدر امکان باید دفع کرد.

۳٫ لاضَرَر و لا ضِرارَ فِی الاِسلامِ. زیان و زیان رساندن در اسلام وجود ندارد.


ادامه مطلب را بخوانید

ازدواج در مناطق لرستان در زمان قاجار به روایت ویلسن
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
بر پایی مراسم ازدواج همواره یکی از با شور و نشاط ترین مراسم اجتماعی در تاریخ ایران بوده؛ چنانچه این امر در دوره قاجار نیز با حرارتی خاص و البته آداب و رسومی منحصر به فرد برگزار می شده است…
به گزارش خبرنگار قدس ، ویلسن درباره مراسم ازدواج اقوم غیور و افتخار آفرین لر ولک در زمان احمد شاه می نویسد: وقتی که یکی از جوانان ایل، دختر یکی از افراد ایل دیگر را خواستگاری می‌کند کدخدایان و ریش سفیدان هر دو طرف در زیر یک پوش بزرگ اجتماع کرده و پدر یا قیم عروس و داماد در صدر مجلس قرار می گیرند. داماد نیز در یک گوشه چادر نشسته و گوش به زنگ است که چه وقت عروس را حاضر می کنند.
ادامه مطلب را بخوانید

رسم ورسوم ازدواج در منطقه لکستان
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

در هر یک از مناطق مختلف استان لرستان آیینهای عروسی به شیوه ای خاص برگزار می شود. این مراسم گرچه دارای

 وجوه مشترک فراوانی است؛ در عین حال نمایانگر خصوصیت دینی، فرهنگی و گاه جغرافیایی قوم و طایفه می باشد.

به عنوان مثال، ناف بری و آیین دستمال، رسمی است که در تمام مناطق لرستان وجود داشته و دارد اما تنها در منطقه چگنی این استان است که سه روز پس از عروسی، زنان آبادی، نوعروس را به صحرا برده و برای او تاب بسته و چون کودکی با او به بازی می پردازند.

آیینهای عروسی معمولاً از لحظه بروز تمایل جوان به دختر مورد علاقه اش آغاز شده و به مراسم دعوتهای خصوصی اهل فامیل که شروع دوباره زندگی عادی خانواده نوپاست ختم می شود

ادامه مطلب را بخوانید

معنا و ریشه برخی واژگان فارسی در زبان لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
لکی یکی از زبان های کهن ایرانی است که زبان امروزی فارسی و زبانهای کردی و لری واژگان زیادی را از آن وام گرفته و نیز واژگان زیادی از زبان های باستانی مانند زبان پهلوی و اوستایی در این زبان بدون تغییر و یا با کمترین تغییر استفاده میشود. در این نوشتار چند واژه از زبان فارسی را می آوریم که با دانستن زبان کلی میتوان به ریشه و معنای آنان پی برد.
فرزانه
اصل این واژه ، <فرَه زانَک> است که واژه ای پهلوی میباشد و از ترکیب دو جز <فره> و <زانک> تشکیل شده است. <فره> در زبانهای پهلوی و لکی به معنی بسیار و <زانک> نیز به معنی دانستن می باشد.
که با حذف <ها> از واژه <فره> و ابدال <کاف> به <ها> ناملفوظ در واژه ی <زانک> به فرزانه تبدیل شده است.
واژه ی <فره زان> هنوز هم در زبان لکی به معنی بسیار دان و دانشمند بکار میرود و اجزا تشکیل دهنده آن یعنی <فره> و <زان> در زبان لکی نیز درهمان معانی پهلوی بکار میروند.
ادامه مطلب را بخوانید

زبان لکی و افعال مهجور و متروک زبان فارسی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
درر زبان فارسی برخی افعال را ،متروک ،مهجور یا مشکوک می خوانند.دکتر خانلری در کتاب تاریخ زبان فارسی اینگونه افعال را تحت عنوان افعال متروک و…آورده است.در نگاهی به اینگونه افعال به نظر می رسد که برخی از این کلمات هنوز هم در زبان لکی زنده و رایج هستند ومردم در محاورات روزمره از آنها استفاده می کنند.
مرحوم خانلری معتقد است که :«بعضی از این کلمات در فرهنگها ثبت شده و تنها یک شاهد مثال دارد وبرای برخی دیگر هیچ مثالی نیست.»
در این نوشته برخی از این واژه های متروک یا مهجور را ذکر می کنیم .همچنین معادل آنها را در زبان لکی که هنوز هم مورد اقبال هستد و پر کاربد، یاد آور می شویم.
ادامه مطلب را بخوانید

ادویه ی لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
+«داری کوی»dari koey (ادویه ی لکی)ادویه واژه ای عربی و جمع مکسر دواء است.در زبان لکی امروزی هم ادویه می گویند ،اما در گذشته به آن «داری کوی» (داروی کوه) گفته می شد،هستند کسانی اکنون هم به عنوان «داری کوی» یا »گیا کوی» (گیاه کوه) از آن یاد می کنند.در کوه گیاه زیاد است اما این نام برای مردم از روی عادت و تکرار زیاد اسم خاص گردیده و منظور گیاهان د ارویی و ادویه ای است.
از زمانی که مردم ما در میان کوههای زاگرس زندگی کرده اند با گیاهان دارویی موجود در منطقه و خواص آنها آشنا بوده و از آنها استفاده کرده اند.علاوه بر خواص داروی برای خوش طعم کردن غذاهایی که مواد اصلی آن عمدتا گوشت بوده ، نیز بسیار سود برده اند.
آنچه مردمان لک زبان به عنوان ادویه ی محلی از آن استفاده می کنند با ادویه ی مرسوم در دیگر نقاط ایران متفاوت است و به راستی باید آن را «ادویه ی لکی » نام نهاد و همچنین هم هست.ادویه ای که بین مردم ایران مرسوم است همان است که دهخدا و دیگران به آن اشاره کرده اند و این نوع مرسوم در بین مردم کشورمان ، مردمان لک زبان نیز به کار می برند و علاوه برآن از ادویه ی محلی خود موسوم به«ادویه ی لکی» نیز استفاده می کنند.
ادامه مطلب را بخوانید

غذاها / سخدو
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
غذاها یکی از مباحث فولکلوریک همه ی فرهنگهاست زیرا این مورد (غذاهای سنتی اقوام) در طول ازمنه ی مختلف توسط مردمان بر جا مانده واز آن استفاده نموده اند ،بدون آنکه در جایی ثبت شود و یا از کتابهای آشپزی و افراد طباخ در ماندگاری آن کمک گرفته شده باشد . این نوع فرهنگ غذایی به صورت سینه به سینه در میان مردمان ماندگار و بر قرار مانده است.سعی می شود هر بار یکی از غذاهای لکی ارائه گردد.
ادامه مطلب را بخوانید

آوایی اهورایی از اعماق قرون
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
تقدیم به روح اسطوره ی هوره ی لکی عینعلی تیموری/کشکانهوره آوازیست بی ساز و بر آمده از اعماق تاریخ زاگرس نشینان که احساسات پاک وهمنوع دوستی مردمان دیار لک نشین را فریاد می زند. این آوای اهورایی و آسمانی توسط مردمان لک زبان در مواقع محتلف غم وشادی و قرار گرفتن در نقاط مرتفع و غرور آفرین کوهها و بزم آرایی و گذراندن زمستانهای سرد و شب نشینیهای گروهی، اجرا می شود.جدیدا برخی خوانندگان لک زبان آن را با ساز می خوانند.آنچه صرفا هوره نامیده می شود مختص مردمان لک زبان است ،کسانی هم که خود را کرد می خوانند آن را به گونه ای عاشقانه اجرا می کنند 
ادامه مطلب را بخوانید

لاوه لاوه
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
«لاوه لاوه جادوی تربیت»
«برایِ براکه م ها قُشه ن شا /خدا نکُشتیِ ئه را ته ما شا»
معمولاً از آغاز تولّد تا حدود ۱۳-۱۲ سالگی را که تقریباً پایان دوره دبستانی است، دوران کودکی مینامند.اینکه این زمان خود به چند دوره تقسیم می شود و هر قسمت نیز دارای چه تقسیماتی دیگر است دز خوصله ی این گفته نیست.انچه مورد نظر ماست اهمیت آموزش و تربیت نونهالان در این مدت زمان کودکیست. دوران کودکی در زندگی انسان از اهمیتی ویژه برخوردار است. در این دوران میتوان بنای یک زندگی سالم سعادتمندانه را پیریزی کرد.
در این زمان کودک از قوه ی الگو پذیری فو ق العاده ای بر خوردار است و آنچه را می شنود و می بینید ،سعی می کند هم تقلید کند و هم در ضمیر پنهان حود نگهداری کند و در آینده به کار ببرد.
ادامه مطلب را بخوانید

مویه برای زنان
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
مویه برای زنان+
مویه کردن یکی از رسوم ریشه دار در فرهنگ مردم لرستان است.در مراسم سوگواری، زنان در وصف متوفی اشعاری را می خوانند ودیگرزنان در هنگام واقاو،یا
 پایان هر بند از موگه، اورا یاری می کنند.غالبا زنانی که در این کار مهارت وصدایی گیرا دارند بر دیگران ارجحیت دارند.گاهی مردان نیز برای مردگان مویه گری می کنند،منتهی این مویه گری عمومیت ندارد.تنها این زنان هستند که در طول تاریخ وادوار متمادی صحنه گردان این مراسم هستند.
با کمی تامل در می یابیم که تا حالا کسی- به زبان لکی – به خود زحمت نداده است که برای بزرگداشت زنان ودر رثای آنان شعری بسراید.اگر هم اشعاری وجود داشته باشد ابیاتی بس اندک وبی محتوا هستند. در وصف زنان اشعار عاشقانه بسیار داریم،واین اشعارهم برای تسکین و التذاذ شخص شاعر سروده شده اند.
ادامه مطلب را بخوانید

بازیهای محلی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
بازی وسرگرمی ها
در زبان لکی بازی مرادف باورزش امروزی است وهرنوع ورزشی را گذشته از اسم خاص با اسم عام بازی نام می برند.بازیهای محلی به خاطر جنبه ی پرورش جسم
 وروح وایجاد شور ونشاط وپر کردن اوقات فراغت درمیان مردم طرفداران بسیاری داشته است وهم اکنون تا حد زیادی از این گرایش کاسته شده است،به طوری که بعضی از آنها به بوته ی فراموشی سپرده شده اند.عوامل بسیاری در این امر دخیل است وعلت اصلی شاید پیدایش ورزشهای متنوع امروزی وگرایش نسل جوان به آنهاست.اکثر این ورزشها در گذشته در مکانهای خارج از شهر و روستا و گاه در منازل اجرا می گردیدوهنوز مردم به شکل امروزی دچار مشغله های بسیار کاری ومعیشتی نبودند.
ادامه مطلب را بخوانید

متل
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
گوره هویله(گوساله ی قهوه ای )
یکی بودیکی نبود.درزمان های بسیار دوردر خانواده ای فقیر هفت برادر زندگی می کردند .شغل این برادران شکار کردن بود.هر روز صبح به قصد شکار از خانه خارج
 می شدند .گاه چند روز طول می کشید تابر گردند. آنها سال های سال در آرزوی خواهری بودندواز خدا می خواستند به آنها خواهری عطا کند .
آرزوی هفت برادر داشت بر آورده می شد.مادرشان احساس زایمان می کرد.در این هنگام برادران عازم شکار بودند .با مادرشان عهد گذاشتند که اگر پسری به دنیا آوردی تیر وکمانی را به چلگه (chelagah) چادر بیاویز واگر دختر آوردی سرمه دانی را آویزان کن تا مابه خانه بر گردیم وترک دیار نکنیم.
ادامه مطلب را بخوانید

پوشش سنتی مردم لک
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
انسان از بدو آفرینش وگام نهادن بر این کره ی خاکی خود را محتاج وسیله وپوشاکی دیده است تا با آن خود را از سرما وگزند عوامل طبیعی برهاند.زمانی خود را بابرگ وپوست درختان می پوشاند وزمانی هم از پوست حیوانات برای خود پوششی تهیه می کرد وبا مرور زمان به فکر تزیین وآراستن این لباس گردید.برخی احساس داشتن پوشش وپوشاندن بدن را ازنگاه دیگران امری فطری می دانند.خداوند درقرآن در سوره ی اعراف آیه ۲۶ می فرماید: یا بنی ءادمَ قد انزلنا علیکم لباساً یُوارِی سوءَاتکم و ریشاً و «ای فرزندان آدم به حقیقت فرو فرستادیم بر شما پوششی که بپوشد عورتهای شما را و….در تمام ادیان الهی داشتن پوشش وحجاب مخصوصا برای زنان امری بدیهی وگاه واجب دانسته شده است.منظور ما در این جا پرداختن به پوشاک مردمان ایران وبه تبع مردمان لک ولر زبان است.با توجه به اینکه نیاکان مردم لک زبان مادها بوده اند ،ناگزیر باید به طرز و شکل پوشاک این قوم اشاره شود همچنین پوشاک هخامنشیان که سبک پوشاک را از مادها تقلید کردند.خانم نگار طیبی در کتاب خود به نام لباس وپوشش آریاییان می نویسد:
ادامه مطلب را بخوانید

واحدهای اندازه گیری لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
+«واحدهای اندازه گیری لکی»
انسان در اوایل زندگی خود بر روی کره ی زمین از اندازه گیری و طول مسافت چیزی نمی داست ، اما با گذشت زمان به خاطر نیاز جویای اندازه گیری فاصله ی نقاط مختلف از همدیگر شد که شاید اولین واحد اندازه گیری که انسان به آن دست یافت ، استفاده از پدیده های پیرامون و اعضای بدن خود یعنی دستها و پاها بود.در طول زمان با گسترش ذهن و نیاز مردمان واحدهای اندازه گیری هم در هر زمینه ای تغییر پیدا کرد و نمودهای مشخصی (استاندارد) برای اندازه گیری وضع گردید تا جاییکه می توان ریزترین جزء هستی را که در ذهن آدمی متصور باشد اندازه گیری کرد و این سیستم دارای اضعاف و اجزائی در زمینه های مختلف است .
در این نوشته هدف ما معرفی واحدهای اندازه گیری است که تا چند دهه پیش در میان مردم ما معمول بود و شاید در محاورات و اندازه گیریهای غیر رسمی امروزین نیز از آنها استفاده می شود .آنچه در میان واحدهای اندازه گیری مختلف مورد نطر است اندازه گیری طول و واژه های لکی مربوط به این مقوله است.
ادامه مطلب را بخوانید

کر داوت زه مو دار
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
کرداوت واژه ای لکی از دو جزء “کر “kerr “به معنای خط و شیار و “داوت “(داوود)ترکیب شده است.در بعضی نقاط لکستان واژه ی “زه مودار” را هم به آن می افزایند. “زه مو دار” به معنای صاحب و ولی امر ودارای نفوذ معنوی و قلبی در میان مردمان همه ی زمانهاست . در مجموع کر “داوت زه مودار” حصنی است که مردم را در پناه خود نگه می دارد. مترداف “کر”در زبان لکی “شیک” است که ان را به عباس نسبت می دهند ومنظور از عباس حضرت ابو الفضل(ع) می باشد ومی گویند به این سه شیک عباس قسم.گاهی هم برای سوگند خوردن وخود را پاک نشان دادن رو به قبله می ایستند وسه (خط،شیک،کر)می کشند ومی گویند به این سه خط قسم که…گاهی هم به طرف امامزاده یا قبله سه گام بر می دارند وسوگند یاد می کنند.در هر صورت منظور اصلی یادی از “کر داوت” است که می تواند مایه ای از دوران باستان داشته باشد.
ادامه مطلب را بخوانید

پیمونن
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
” پیمونن ” واژه ای لکی و به معنای تعیین مقداری از اجناس مانند : گندم و جو و دیگر غلات و حبوبات است.برای این کار از ظروفی مانند ” نیم منون ” و “کیله” که عموما معادل سه کیلو گرم است ، استفاده می شود. بر خلاف اکنون که برای توکیل اجناس از ترازوها و باسکولهای دیجتالی برای وزن کردن صدم گرم تا چندین تن استفاده می شود،در گذشته برای این کار در هنگام تابستان وقتی که خرمنهای کشاورزی کوبیده می شد ،آن را به شکل ” ته رت “tart در می آوردند و پس از آشیر داری (شه نیاری) به غله ی خالص بدون کاه ” مایه ” تبدیل می شد .برای اندازه گیری مقدار در آمد یکی از افراد باتقوا را خبر می کردند تا آ نرا “کیل ” keyl کند.
ادامه مطلب را بخوانید

اشعار بامیه فه ز
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
اشعار بامیه فه ز ( با مسمی/کاربردی) اصطلاحی است که اینجانب بر بعضی اشعاریا تک بیتهای لکی اطلاق داشته ام.اشعار با مسمی، ابیات یا تک بیتهایی هستند که اشاره به داستان یا باوری دارند.این اشعار در طول زمان بدون شناخته شدن گوینده نسل به نسل باقی مانده اند.گاه ریشه در حقیقت دارندوگوشه ای از تاریخ را روشن می نمایند.گاه ریشه در خرافات وباورها دارند.دو مورد از این اشعار باتوجه به ریشه ی پیدایش بنا بردانسته های شخصی و گفته های معمرین بیان گردیده اند.
ادامه مطلب را بخوانید

«شایری » « shyeri» / شاییر / shayer /
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
شایری واژه ای لکی و لری است و به معنای سرودن ابیاتی است به صورت هجو و هجا کردن شخصی به خاطر اینکه از او کاری مخالف نظر شاعر روی داده باشد.این واژه در ظاهر همسان واژه ی شاعری در زبان فارسی است اما در زبان لکی علاوه بر حفظ معنی مصدری خود ، دارای معنی اصطلاحی گردیده و آن عبارت است از اینکه کسی را با ابیاتی موزون و خنده دار و گاه غیر مودبانه و هزل هجو کنند.
افراد «شاعر» را مردم با همان مصداق زبان فارسی ، « شاییر / shayer » مورد خطاب قرار می دهند واز ارج و منزلت بسیاری بر خوردارند .هر چند درمورد افراد «شایری وه ش» هم نظر نامناسبی ندارند ،اما بین این دو تفاوت قائلند و شاعران واقعی از احترام خاصی بهره می برند.
ادامه مطلب را بخوانید

آواهای نه مِر »(همیشه زنده)
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
واژه ی موسیقی بر گرفته از «موزیکا / mousica» یونانی است.در زبان فارسی خنیا و فاعل آن را خنیاگر می گویند.در زبان اوستایی به صورت «هو نواک » آمده است که خود از دو جزء «هو» به معنای خوب و «نواک » به معنای نوا تشکیل شده است.و اما برای موسیقی تعاریف مختلف از سوی اهل فن ارائه گردیده است .بهترین تعریف شاید این باشد که : موسیقی هنری است که احساسات و خواسته های درونی و روانی آدمی را به وسیله ی آواها بیان می کند
ادامه مطلب را بخوانید

ابیات فال چل سورو
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

فال چل سورو همانند مور یکی از مختصات لک زبانان ویکی از مشخصه ی سرزمینهای لک نشین است.این فال بیشتر در شبهای زمستان

 زمانی که افراد فامیل دور هم جمع میشوندمورد استفاده قرار میگیرد

 1) اَر دوس هزار بو، هر تو یارِمی / هر تو یارَكِه، نو شكارِمی

2) گِلِه گوشتِ تویشك، وَ گوپِه نونا / ماچِ تویله دِت، سه‌تیر وَ شونا

3) دَمَكَت بار بِن دَم دَمانِت كَم / سورمِه عطاری پِر چمانِت كَم

4) خانِم نِمَرِه. گوشت شكارِم / كو گَردی بِكم اَرا كی بارِم

5) شو مانگی خاصه و شرط خوشت بو / سوزه بالابرز و ترکشت بو

6)ژیر سریت نی بو ژیر پاییت له بو/ ژ مال ژ دنیا هر ژنت خاص بو

7) خدا برسان روزی قلیانم / تماکو فروش بکه مهمانم



بیش از صد بیت از چل سورو را در ادامه مطلب مشاهده بفرمایید.

لزوم شکل‌گیری یک هویت مستقل موسیقایی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
بهزاد خالوندی (سیمره): آهنگ‌هایی مانند «بزران بزران»، «هناسی»، «زنگ زنگ»، «سوزه سوزه»، «بورن بورن سیر کنی»، «مریم مریم»، «اری بالا برز»، «کچکله شیرازی»، «کلنجه زرد»، «ای دوس ار هاتی»، «لرزان لرزانه»، «دسکم بگر» و … مجموعه‌ای بی‌مانند و گران‌بها از آثار معروف و پرطرفداری هستند که با گویش لکی توسط خوانندگان بزرگی مانند «رضا سقایی»، «فرج علی‌پور»، «علی‌رضا نادری»، «بهمن اسکینی» و «ایرج رحمان‌پور» به زیبایی هرچه تمام‌تر اجرا شده‌اند. اما اغلب این قطعات بیش از آن‌که به نام گویش شعری خویش (لکی) در میان عامه معروف شده باشند بیش‌تر به عنوان کارهایی از موسیقی لری شناخته می‌شوند.
ادامه مطلب را بخوانید

تحلیل جامعه شناختی نزاع دسته جمعی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

روستای حبیب وند مانند بیشتر روستاهای دلفان با یک مشکل تاریخی سالهاست دست وپنجه نرم میکند .نزاع دسته جمعی

 در  این روستا ریشه ای تاریخی دارد به طوری که کل ساختار روستارا دستخوش تغییرات کرده است.

مردم این روستا هرچند از لحاط فرهنگی و قدمت تمدن در سطح بالای قرار دارد اما متاسفانه همچنان با مشکل تعصبات قومی طایفه ای مواجه است این امر مشکلات فراوانی به وجود اورده است از جمله:

۱.قتل افراد

۲.خونریزی های جرحی

۳.مهاجرت های اجباری

۴.تحمیل هزینه های مالی

۵.بر هم زدن کانون خانواده های که با طرفهای درگیر نسبت نسبی یا سببیدارند

۶.و...

ادامه مطلب

مشکه و...
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
نوشتار پیش رو پژوهشی است هر چند کوتاه، که با مشاهدات چشمی و پرس و جو از افراد بزرگسال و سالمند برخی مناطق لک نشین لکستان. محصولات فرآوری شده از پوست احشام عبارت است از:هیزَه، مَشکَه، کُونَه، دَلوُلی، کَری وِل، شیراز دان، هَموُنَه ...
ادامه مطلب

"پل بُرون" آئینی اسطوره‌ای در قوم لُرو ل
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

Pic-7.jpg

آیین " پَل برون"(1) که می توان آن را به " گیسو بران " در فارسی ترجمه کرد از دیرینه  ریشه در آیین‌ها و اسطوره‌های کُهن مردمان لُر دارد‌. چیستی اسطوره‌ها را به دین گونه باید بازگو کرد که اسطوره‌ها خود بازتاب واقعیتی ژرف‌اند و به صورتی نمادین دریافت‌های غریزی ما را باز می‌نمایند. علاوه بر این، اسطوره‌ها جمعی و اشتراکی‌اند و از این طریق به زندگی اجتماعی حس کامل بودن و باهم بودن می دهند.

ز  بُنگِ بوی   تو گُل  بی زبونِت

وه بوروت رَشته بیدی پنجَهونِت

به اُزنِن زَنگَل مال  دَور دُرغُون

به   فصل  سردسیر   پَل بُرونت

(ز بانگ گُلبوی تو لال و بی زبان است این گُل

ای که پنجه‌هایت را به هنگام دامادی با باروت آراستی!

 زنان این قوم در فصل سردسیر گیسو بُران مرگت

گیسوان بُریده شان را به دور حجله گاهت آذین می‌بندند ( رهدار: 1382 ،24  )

ادامه مطلب

شیرواره نماد تعاون
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

 شیرواره یا واره کردن نوعی رسم اجتماعی - اقتصادی رایج بین روستائیان و عشایر مناطق مختلف ایران ز جمله مناطق غرب ایران
 است که در آن با اشتراک شیر تولید شده، امکان بهره وری بیشتر اقتصادی آن فراهم می شود. در این روش، عده ای از خانواده ها، بر اساس نظم و قراردادی معین شیر تولیدی خود را به نوبت به یکی از خانواده ها واگذار می کنند. به گروه تشکیل شده یک واره (varah) گفته می شود.
سابقه تاریخی:
پیش از اصلاحات ارضی شیرواره اهمیت زیادی داشته است. این مسئله به دلیل محدود بودن زمین و دامهای روستائیان نسبت به جمعیت آنها بوده است. در یک روستا گروه های 12-13 خانواده ای تشکیل می شد و حدود یکی دو ماه طول می کشید تا نوبت هریک از خانواده ها شود. پس از دوره اصلاحات ارضی به دلایل مختلفی شیرواره رونق سابق خود را از دست داد، از جمله:
از بین رفتن رسم اقتصادی دوپایی
. تبدیل علفزارها به مزارع دیم.
گرانی خوراک علوفه دام.
گرایش به پرواربندی دام 
. کمبود چوپان حرفه ای و افزایش دستمزد آنها
احسان ، آغاز کار است
براساس سنت قدیمی ، همه شیر جمع آوری شده در نخستین روز ، میان مستمندان و افراد نیازمند منطقه و روستاهای مجاور توزیع می شود و روز دوم زنان و مردان عشایر در مکان های مقدس و اماکن متبرکه جمع می شوند و شیر را به صورت شیربرنج در میان فقرا و نیازمندان توزیع می کنند. این شیر در بعضی از مناطق عشایری در اختیار متولی و خادم اماکن متبرکه قرار می گیرد تا با فروش شیر ، در آمد آن را برای تامین نیازهای امامزاده و مکان متبرکه هزینه کند. عشایر از روز سوم بر اساس تقسیم کار ، تولید محصولات لبنی خود را آغاز می کنند.این شیر را در میان خانواده های نیازمندی که می شناسیم ، توزیع می کنیم.
ادامه مطلب

درمان گری اساطیری در لکستان
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
مقاله حاضر حاصل پژوهشی میدانی – اسنادی است که در استان لرستان ،پیرامون طب سنتی و ریشه های اساطیری آن صورت
 گرفته است. با در نظر گرفتن این اصل که اساطیر باور های کهن مبتنی بر اعتقادات دینی اند،

لزام و فشار عناصر قدسی بر رویکردهای فردی و شکل گیری و تداوم صورت هایی از اندیشه های اسطوره محور را می توان در تک تک اجزاء و اعمال باورمندان مشاهده کرد که گاه این باورمندان ریشه های ذهنی اعمال عینی خود را نمی شناسند. هدف از این پژوهش تفکیک روش های درمان سنتی بر اساس باورهای اساطیری است که در پس آن ها قرار دارد.رویکرد روش شناختی در این مطالعه انسانشناختی بوده، به این معنا که با استفاده از روش های کیفی و ژرفایی و همچنین مطالعات اسنادی ،روش های مختلف درمان در طب سنتی منطقه مورد مطالعه قرار گرفته است. در این پژوهش بیش از 30 بیماری و درمان های محلی در استان لرستان با توجه به اطلاعات به دست آمده از درمانگران محلی،دسته بندی و ریشه شناسی شده است. این دسته بندی و ریشه شناسی با توجه به اساطیر ایران باستان و کتب مذهبی زرتشتی از جمله اوستا،وندیداد و بندهش انجام شده است.نتایج پژوهش نشان داد در درجه اول درمانگران سنتی لرستان به دو دسته تقسیم میشوند: یک درمانگرانی با وجهه شمنیستی که توانایی ویژه (بهره) برای درمان بیماری دارند و دو گروهی که از طریق آموزش به درمان می پردازند. در درجه دوم : بیماری ها دارای یک منشاء غیر قدسی اند که از طریق  عوامل شر به فرد منتقل می شوند، یا افراد در اثر انجام دادن عملی یا انجام ندادن آن دچار بیماری می شوند.در درجه سوم نیز نتایج  پژوهش نشان داد، شیوه های درمان رایج در این استان در سه دسته قابل دسته بندی است،یک درمان هایی که موارد مشابه آن در اساطیر و کتب مذهبی وجود دارد. دو درمان هایی که به اندیشه ها و باورهای پیش زرتشتی بر می گردد. سه درمان هایی که جنبه تجربی یا علمی  داشته و هیچ مبنای اساطیری ندارند.

ادامه مطلب

طب و درمان عامیانه در بین قوم لك
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
مقدمه

لكها قومی هستند كه در شمال غربی و غرب استان لرستان ساكنند و دارای پیوستگی قومی و جغرافیایی خاصی هستند كه آنها را

 از كردها و لرها متمایز می كند. منطقه محل سكونت و زندگی لكها از مناطق باستانی لرستان است و آثار باستانی به دست آمده از ایـن مناطق، دلیلی بر قدمت و پیشینه تاریخی این مناطق است. زبان آنها لكی است كه خود زبان واحد و مستقلی است و اساساً بـا لـری و كردی تفاوت بسیار دارد و دارای آثار مكتوب فراوانی است كه فولكلور این قوم اصیل، به طور كلی در آنها باز نموده شده است.

تا چند دهه پیش ـ بعضاً امروز هم ـ چون نه علم پزشكی پیشرفت امروزی را پیدا كرده بود و نه تشكیلات و تجهیزات وزارت بهداشت در این حد گسترش داشت؛ بخصوص در مناطق محروم و دورافتادهای چون لرستان و ایلام و غیره كه از كمترین امكانات بهداشتی، پزشـك و دارو برخوردار بودند، مردم برای معالجه بیماری خود و خانواده شان به انواع راههای پیشگیری و درمان متوسل می شدند.

پـزشـك ایـن مردم اغلب پیرزنان و پیرمردان دنیادیده و سرد و گرم روزگار چشیده بودند، و داروی آنها اغلب تركیبات گیاهی بود. آنان به مصداق مثل عمده دردها و ناخوشیها را در گذران ایام تجربه كرده، علائم و عوارض و شیوه درمان آنها را به خوبی ( 1) لكی « كار ارسر هتی، حكیمه» میدانستند . اگر چه در نقاط مختلف ایران این شیوه طبابت و درمان حاكم بود و علاوه بر معالجان، عطاران و داروفروشان با دایركردن دكههای عطاری همه گونه داروهای گیاهی و غیرگیاهی را نظیر عناب، پرسیاوش، ریشه كاسنی، قدومه، گل گاوزبان، گل ختمی، ریشه خـتـمـی، ترنجبین، هفت ترشی، بارهنگ، به دانه، نشاسته، گل نیلوفر، گل پنیرك، قرص خرچنگ، گاودارو، كوهان شتر، عرق بید، عرق كاسنـی و طب و درمان عامیانه در بین قوم لك *

دكتر علی عباس رضایی نور آبادی استاد یار دانشگاه لرستان *

1ـ kar ar sar hati hakimah 

 

ادامه مطلب



 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت