اسلایدر

مقام ها وسبک های مور و مویه لکی
ارسال شده توسط | ( نظرات )
قدمت آیین «مویه لکی» به شهادت تاریخ،ریشه در فرهنگ ایران باستان دارد. ذکرابیاتی از شاهنامه مشتی از خروار و شاهدی براین ادعاست . کاربرد واژه مویه در جای جای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به عنوان یکی از مهمترین و رایج ترین منبع کهن زبان و فرهنگ فارسی ، نشانگر جایگاه این آوا و نغمه جانسوز انسانی و باستانی در اعصارمختلف تاریخی ایران زمین است. ساز همراهی کننده مویه درشاهنامه ساز زهی «بربط» وسازهمراهی کننده نوحه «رود» است ومویه کردن علاوه بر زنان دربین دیگر اقشار جامعه از پیر و برنا گرفته تا پهلوان و زن پارسا واسفندیار نیزرایج و مرسوم بوده است. ما در مناطق لک نشین  مطابق قانون ایلی این سرزمین ، مردان حق نداشتند در سوگ عزیزان از دست رفته اشان به ویژه سوگ و مرگ زنان شیوه و گریه سر دهند و لذا بیشتر مقام ها و آوای غم انگیز سوگواری در لرستان با نام «مویه »متعلق به زنان است و مردان نیز به نوبه خود با زمزمه اشعار غم انگیز به نوعی دیگر از مویه به نام «موری» می پرداختند .

به عبارتی بهتر نوای «مور و مویه» مناطق لک  علی رغم فلسفه مشترک سوگواری شان با دو ویژگی خاص زنانه و مردانه خود از هم متمایز شده اند :
مویه مخصوص زنان است و با خصیصه ابراز احساسات گروهی همراه با فریاد و شیون و بعضا خراشیدن سر و صورت همراه است .مور ویژه مردان بوده و با خصلت لزوم خویشتن داری فردی و عدم بروز احساسات بسوی نجوی و نوای غم انگیز درونی سوق داده شده است.
مقام ها وآواهای موسیقی سوگواری در لرستان بشرح زیر است:
مویه یا مووه نوای غم انگیز زنان بصورت گروهی است که در مراسم عزاداری موسوم به پرس (PORS)و آیین ها ی سوگواری خوانده می شود و خود از نظر مقام و آهنگ به دو نوع تقسیم می شود:
الف – مویه لکی : معمولا توسط یک زن به نام و در مقام “سرخونی وش” که رهبری مویه سرائی زنان را بعهده دارد ، اجرا می شود. شغل و تخصص این زنان مویه سرائی با اشعاری به لکی در اندوه زن و مرد متوفی است . مویه لکی با مقامی موسیقیائی و کشش های کوتاه و بلند و متر مشخص و با مقطع آغازی و پی در پی اجرا می شود که با همنوائی و صداهای زیر و بم زنانه و کلمات اشعاری مابین اصوات رگه هائی چنان غمبار ایجاد می کنند که شنونده را تحت تاثیر آن ناگزیر به همراهی با خواننده ویا در سکوت اندوهگینی فرو می برد.
ب- مویه لری : این مویه از نظر هم صدائی زنان مانند لکی است اما در کشش موسیقیائی و تکیه حرفی و کلامی و صوتی با هم تفاوت دارند. در مویه لری هر زنی که بیت غم انگیزی در سوگ عزیزی آغاز کند دیگر زنان او را همراهی می کنند و لذا بیت آغازین مویه را « سر مووه» می نامند . برخی از نوحه ها و ندبه ها در مرگ جوانان و ناکامان دارای ضرب مشخص و گفت و شنید توصیفی درباره متوفی است . در مویه لری دیگر زنان حاضر در پاسخ و تائید غم زن مویه خوان، ناله “هی وی هی وی مه” سر می دهند . وزن شعر در مویه لری هجائی و حالت موسیقیائی آن از نظر آوائی کامل است.

مور: در واقع همان مویه است که با ویژگی های مردانه اش مختص به مردان است . زنان معمولا مویه سر می دهند ومردان غالبا مور می چرنند . مور در قانون ایلی لرستان مخصوص لحظات تنهائی مردان بوده و معمولا بدون ساز است . در هر بیت مور نقطه ایستائی پایه برای بیان واژه های شعر و سپس ادامه نغمه در تحریری بریده و تکراری که از گلو با دهان نیمه باز شکل می گیرد ادامه می یابد . مضمون شعرهای لکی مور شکایت از دردها و غم ها و رنج های روزگار است .در گوشه های موسیقی ایرانی در دستگاه چهارگاه گوشه ای به نام «مویه» و در دستگاه سه گاه گوشه «آواز مویه» و در دستگاه همایون گوشه ای به نام «موره» وجود دارد.
یه چویت بیم وه بیل سوتی ورمالان
( چرا چنین شده ام چون خاکستری جلوی خانه ها)
هر وایی میو من مکی تالان
(هر بادی می وزد مرا غارت کرده و با خود می برد)
در خواندن مور گاهی دو نفر همصدا می شوند . این ندبه و زاری بدون اشک با زیر و بم هایش موسیقائی نیایش و پرستش مهر و اهورا را تداعی می کند . مور و پووه موری تقریبا یک مقام با تفاوتی اندکند که در آن مور بدون ساز و پووه موری با تنبور اجرا می شود.

پووه موری: آهنگ و نوائی غم انگیز است که اشعاران بازگو کننده یادمان های عمر بر باد رفته و خاطره های شیرین گذشته و یاران رفته و فتنه های غم انگیز زمانه است و نوای مسحور کننده ان با تحریرهای کوتاه و پی در پی و کشش های کوتاه و بلند اوازی آزاد آن ” حدیث راه پر خون ” می کند . مقام پووه موری را مردانی که صدای پرسوز دارند اجرا می کنند و ان نوائی است که در اوقات تنهائی سر می دهند . تنبور تنها سازی است که به دور از ضرب و مشخصات ضربی با همنوائی آزاد می تواند این صدا را همراهی کند.
هوره: آواها و نیایش های بازمانده از ستایش اهورامزدا به زبان لکی و کردی است که به صورت تک خوانی همچون مویه و مور اجرا می شود. هوره از زمان های کهن به یادگار مانده و ویژه ستایش از اهورا مزدا بوده که بر اساس آیین زردتشت در هنگام مرگ کسی و روی دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورا مزدا شروع به خواندن هوره می کردند. هوره که از لحاظ آوائی شباهت بسیاری به خواندن گات ها توسط موبدان زرتشتی در آتشگاه ها دارد را آواز سوزناکی برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا می دانند که به شیوه هوره خوانده می شده، واژه هوره از اهوره گرفته شده است. از سوئی هوره از نظر اوائی شباهت های بسیاری به نیایشهای آسیای شرقی دارد . در هر صورت هوره از اوازهای غم انگیز بسیار قدیمی است که از ریتم آزاد با اشعار ده هجائی بر وزن مستفعلاتن مستفعلاتن و یا فعولن فعولن پیروی می کند و خود دارای ۱۴ مقام است. اشعار هوره غالبا با مضامین تغزل و حماسی است و در خواندن ان از هیچگونه سازی استفاده نمی شود . اوازهای هوره غالبا در تنهائی و بصورت انفرادی اجرا می شود ، اگرهوره در کوهستان به هنگام گذر از کوه خوانده شود به ان« کو چر» (خواندن در کوهستان) و چنانچه هنگام سوارکاری خوانده شود به ان «سوارچر »(خواندن هنگام سوارکاری) گفته می شود.
طرز: مقامی که ماهیت موسیقائی آن غم انگیز بوده و معمولا مقام پووه موری را نیز در کوک این مقام می توان نواخت .طرز نام گوشه ای از دستگاه راست پنجگاه و همچنین «گوشه طرز» در دستگاه همایون است.
پاکُتلی: به هنگام حرکت کُتل(اسب سیاهپوش متوفی) از منزل بسوی رودخانه یا غسالخانه محلی، این مقام را می نوازند که چون در پای کُتل نواخته می شود ان را پاکُتلی نامیده اند . پاکُتلی بعنوان موسیقی عزاداری در خرم آباد بعضا توسط زنان «سرمویه آر» در مویه سرائی ها به گونه ای اجرا شده که به آن «مویه پاکُتلی» نیز اتلاق شده است.
چمری یا چمرونه : مشهورترین موسیقی عزاداری لرستان است که در برخی مناطق(حاشیه رودخانه سیمره) به نام «باو باو» نیز مشهور است . همزمان با بانگ مردان ایل و ناله پدر پدر افراد ، میهمانان مرد و زن عزادار با همراهی میزبانانشان رو در روی یکدیگر بصورت دسته دسته حرکت نموده و شیون و نوای باوه باوه سر می دهند.
شیونی: نام مقامی از موسیقی سوگواری در مرگ کسان است که با سرنا و دهل نواخته می شود. زنان بستگان متوفی با ضرب و نوای آن با دو دست شیون کرده و ب اخراشیدن سر و روی سرنا و دهل را همراهی می کنند. در این مقام تکرار مداوم « ر» در حامل تا «ر» و نیز در حامل های بعدی تکرار مداوم حامل ۱ تا گرفتن صدای فادیز به صورت طویل تحقق می یابد و دهل این توصیف را تاکید می کند . در واقع مقام و آهنگ موسیقی شیون زنان را تقلید می کند و بدین صورت شیون به صورت نوعی قطعه توصیفی موسیقیائی ظاهر می شود.
«رارا» یا «خانکم رارا»: مقام سوگ آیینی نوحه سرائی همراه با کلام و اجرای رقص گروهی است که به هنگام مرگ بزرگان یارسان اجرا می شد. مردان و زنانی که از راه های دور آمده بودند به محل سوگواری می رفتند و ابتدا یک نفر با کاسه ای از گِل به استقبال آنها می رفت و هرکس تمایل داشت مقداری از گل کاسه را به شانه ، سر و یا دستار و سربند خود می مالید . وقتی سرنا و دهل به مقام رارا می رسید عده ای از مردان در فضای باز محل سوگواری مردانه ، کنار هم و دست در دست یکدیگر با ضرب موسیقیائی دهل و نظم حرکتی ، رقصی مانند چوپی را با تکرار سر بیت نوحه گونه «خانکم رارا» بصورت دایره وار اجرا می کردند. همزمان شخصی نیز اشعاری در وصف خوبی ها و مهمان نوازی یا نیکوکاری و جنگاوری تازه درگذشته با آهنگ می خواند و با حرکت دست و سر شوری به پا می کرد. کسانی که جز دسته رقصنده ها بودند همراه با بقیه سربیت یا ترجیع « خانکم رارا» را بدنبال «سرخونی وش» تکرار می کردند.
«سحری» و «یاری» : دو مقام سوگ آیین یارسان در لرستان بود که در زمان فوت رهبران یارسان ابتدا در کنار خانه او با سرنا و دهل اجرا می شد تا اهالی روستا از مرگ وی باخبر شوند . این مقام را در روز عاشورا و در عزای امام حسین (ع) نیز می نوازند . رابطه ضرب بین سرنا و دهل در کشش های آزاد سرنا با فاصله ضربی دهل مساوی است اما کشش سرنا کوتاه و گاه بلند است ولی در سر ضرب ها اشاره به پایه دارد.
مقام های «هانای ممدبک» و «های دووت گیان دووت» : هر دو از مقام های موسیقیائی یارسان بوده که در بامدادان پیش از برامدن خورشید و برای امرزش مردگان (دووت یا داوود مظهر انوار حق و ممد بک، سید محمد نوربخش پیشوای بزرگ یارسان) همراه با کلام و همراهی سرنا و دهل و یا تنبور اجرا می شد.

دسته بندی:

می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
viagra online 1397/01/15 07:20
how to order viagra online
viagra online
best mail order viagra
Lfremavy 1397/01/15 02:12
Denis Wilson April 12, 2015 at 7:48 pm - Reply Yes, people with low temps can have sweating abnormalities. cheap viagra without prescription <a href="http://viagrawithoutadoctorprescriptionvrs.com/">viagra online without prescription</a> viagra 100mg side effects http://viagrawithoutadoctorprescriptionvrs.com/ - viagra online without prescription Breastfeed infants if possible. OK’
best price for viagra 1397/01/14 22:52
legit cheap viagra
best price for viagra
buy genuine viagra
LrjHunda 1397/01/14 19:12
With SCD, the red blood cells die early. cost viagra <a href="http://viagraforsalebrc.com/">cheap viagra for sale</a> generic viagra buy <a href="http://viagraforsalebrc.com/">viagra for sale</a> Kids Height to Weight ChartEasy to read height to weight ratio charts from newborn babies to teenage girls and boys. OK’
ikpShoms 1397/01/14 14:18
These have led to a better understanding of chondrosarcoma development at the molecular level and will ultimately lead to the development of targeted treatments. natural viagra substitute <a href="http://buyviagraonlinevrds.com/">buy viagra online cheap</a> buy viagra now <a href=http://buyviagraonlinevrds.com/>buy real viagra online</a> Younger children also tend to cough without covering their mouths and do not regularly wash their hands. OK’
Lahjounk 1397/01/14 05:28
HIV can be transmitted through vaginal, oral, or anal sex with an infected partner, by sharing needles or even razors with an infected person, or from a mother to her baby during pregnancy, birth, or breastfeeding. viagra pro <a href="http://viagra-onlinenas.com/">online doctor prescription for viagra</a> does viagra work <a href=http://viagra-onlinenas.com/>generic viagra online</a> Terrible gas and screaming in pain all day. OK’
bbnjounk 1397/01/12 16:53
I was gradually turned off the life support. generic viagra <a href="http://loviagraosn.com/">viagra buy</a> pfizer viagra for sale fast delivery <a href=http://loviagraosn.com/>viagra online</a> Posted 21 July 2015 at 09:29 GMT in Breast Cancer and ScreeningIm 18 and have been on the pill for 1 year and 7 months. OK’
FtuEvert 1397/01/12 04:02
<a href=https://fundeconp.org/>online cialis</a>
generic tadalafil
<a href="https://fundeconp.org/">cialis buy</a> OK’
jmiShoms 1397/01/11 18:45
online viagra
<a href="http://purseInstock.com/">purchase viagra</a>
viagra generic canada
<a href=http://purseInstock.com/>viagra prices</a> OK’
Brdjounk 1397/01/10 00:20
It takes about 15 to 20 minutes to offer you its anxiety-reducing benefits. where to buy viagra online <a href="https://nadinekube.com/">viagra generic</a> viagra purchase <a href=https://nadinekube.com/>generic viagra</a> The problem may be cancer, although many other disorders, such as ulcers, hemorrhoids, diverticulosis small pouches in the colon wall , and abnormal blood vessels in the intestinal walls, can also cause small amounts of blood to leak into the stool. OK’
lanGealf 1397/01/9 15:21
<a href="https://besiktasboschservis.com/">cialis buy</a>
buy tadalafil 20mg price
https://besiktasboschservis.com/ - cheap cialis OK’
OyeCheeme 1397/01/9 07:03
cialis pills
<a href="https://authenticknicksstore.com/">cialis daily</a>
tadalafil
<a href="https://authenticknicksstore.com/">cialis daily</a> OK’
KmaSoult 1397/01/7 11:32
<a href=https://iceecigarettes.com/>viagra generic</a>
viagra tablets <a href="https://iceecigarettes.com/">sildenafil online</a>
<a href=https://purseInstock.com/>viagra generic</a>
viagra online without prescription <a href="https://nadinekube.com/">viagra reviews</a>
<a href=https://nadinekube.com/>generic viagra</a>
discount viagra <a href="https://purseInstock.com/">viagra sales</a>
OK’
Gbvjounk 1397/01/7 06:21
<a href=https://fundeconp.org/>tadalafil</a>
buy cheap cialis <a href="https://fundeconp.org/">purchase cialis</a>
<a href=https://besiktasboschservis.com/>cialis for sale</a>
cheapest cialis <a href="https://authenticknicksstore.com/">tadalafil 20mg</a>
<a href=https://authenticknicksstore.com/>cialis prescription</a>
cheapest cialis <a href="https://besiktasboschservis.com/">cheapest cialis</a>
OK’
lqzzophy 1397/01/7 00:45
https://writingpaperwritethesis.org/ - writing essay
good essay
https://homeworkhelpus.org/ - education homework help
business plans
https://helpwritingthesisus.org/ - persuasive essays
academic homework help
https://essaypapersus.org/ - essay helper
essay helper
https://writebusinessplanus.org/ - writing business plan
OK’
Gbvjounk 1397/01/7 00:06
<a href=https://fundeconp.org/>online cialis</a>
tadalafil online <a href="https://fundeconp.org/">buy tadalafil online</a>
<a href=https://besiktasboschservis.com/>tadalafil cialis</a>
cialis cost <a href="https://authenticknicksstore.com/">tadalafil cialis</a>
<a href=https://authenticknicksstore.com/>order cialis online</a>
cialis online pharmacy <a href="https://besiktasboschservis.com/">what is tadalafil</a>
OK’
LmfBofs 1397/01/6 21:34
natural viagra alternative
https://purseInstock.com/
viagra erections
https://fundeconp.org/
cheap no prescription viagra
https://nadinekube.com/
alternatives to viagra
https://authenticknicksstore.com/
viagra 100 mg dose
https://iceecigarettes.com/
viagra overnight delivery
https://besiktasboschservis.com/
viagra online sales
Jjjjounk 1397/01/3 15:25
can payday loan companies garnish your wages <a href="https://fastcash.us.com/"> fast payday loan online</a>
cash loans payday loans <a href=https://fastcash.us.com/> fast loans,fast cash loans</a>
OK’
Kjhzophy 1397/01/3 12:35
payday loans without teletrack
<a href="https://quickloan.us.com/">quick personal loans bad credit</a>
30 day payday loans online
https://quickloan.us.com/ - quick loans OK’
HnnRinly 1397/01/3 03:57
<a href="https://needmoney.us.com/">i need cash fast</a>
fast loans bad credit <a href="https://needmoney.us.com/">need cash advance</a>
OK’
LanSoult 1397/01/3 03:56
best payday loans online
<a href="https://borrowmoney.us.com/"> borrowing money with bad credit</a>
same day payday loans online
<a href=https://borrowmoney.us.com/> borrow money easy</a> OK’
Lmsjounk 1397/01/2 19:17
<a href="https://seer.sede.embrapa.br/index.php/RPA/comment/view/1061/0/675">fast online payday loans</a>
<a href=http://educadi.cl/index.php/safer/comment/view/760/0/102983>fast payday loan online</a>
<a href="https://commafeed.uservoice.com/forums/204509-general?query=fast loan%2Cfast personal loans">fast payday loan</a>
<a href=http://www.fronteirasdaeducacao.org/index.php/fronteiras/comment/view/23/0/2862>online payday loans fast</a>
<a href="http://3dboxing.com/jforum/user/editDone/17309.page">fast cash</a>
<a href=http://177.101.17.124/index.php/ahu/comment/view/7472/0/6758>fast cash loans</a>
<a href="http://seer.ufrgs.br/index.php/asphe/comment/view/30254/0/14630">cash advances online fast payday loans</a>
<a href=http://ijn.in/index.php/ijn/user/viewPublicProfile/2165>500 fast cash payday loan</a>
<a href="http://cuhso.cl/index.php/safer/user/viewPublicProfile/13908">fast cash</a>
<a href=http://www.ijpcm.org/index.php/IJPCM/comment/view/282/0/3907>fast payday loan</a> OK’
Gbbmaync 1397/01/1 16:24
viagra pharmacy online
<a href="http://vlagraviagra.com/">viagra pills</a>
free samples of viagra
<a href=http://vlagraviagra.com/>generic viagra online</a> OK’
Llmjounk 1397/01/1 03:10
viagra brand secure
<a href="http://buyviaqra.com/">buy viagra online</a>
buy viagra australia
<a href=http://buyviaqra.com/>viagra generic online</a> OK’
Aademavy 1397/01/1 03:00
cheap viagra no prescription
<a href="http://purseinstock.com/">viagra pills</a>
viagra sample
http://purseinstock.com/ - viagra online OK’
Lmmquiext 1397/01/1 00:52
generic brands viagra online
<a href="http://genericvlagra.com/">viagra buy</a>
canada viagra
<a href="http://genericvlagra.com/">viagra generic</a> OK’
klaShoms 1396/12/29 09:01
natural alternatives to viagra
<a href="http://onlinevlagra.com/">viagra generic online</a>
is generic viagra safe
[url=http://onlinevlagra.com/]buy viagra[/url] OK’
Plparits 1396/12/27 13:06
amoxil duo forte
<a href="http://amoxilpillbuy.com/">amoxil price</a>
amoxil birth control pills
<a href=http://amoxilpillbuy.com/>price of amoxil</a> ’
Gntblofe 1396/12/27 05:03
<a href="http://prinivilbuyusa.com/">online cialis</a>
prinivil online
<a href=http://prinivilbuyusa.com/>cialis price</a> OK’
OklCheeme 1396/12/27 04:12
best price prednisone 10mg
<a href="http://prednisonepill20mg.com/"></a>
prednisone 50 mg dose
<a href="http://prednisonepill20mg.com/">prednisone dose pack</a> OK’
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 31 تا 60
 
اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت