تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - مقام ها وسبک های مور و مویه لکی

اسلایدر

مقام ها وسبک های مور و مویه لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
قدمت آیین «مویه لکی» به شهادت تاریخ،ریشه در فرهنگ ایران باستان دارد. ذکرابیاتی از شاهنامه مشتی از خروار و شاهدی براین ادعاست . کاربرد واژه مویه در جای جای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به عنوان یکی از مهمترین و رایج ترین منبع کهن زبان و فرهنگ فارسی ، نشانگر جایگاه این آوا و نغمه جانسوز انسانی و باستانی در اعصارمختلف تاریخی ایران زمین است. ساز همراهی کننده مویه درشاهنامه ساز زهی «بربط» وسازهمراهی کننده نوحه «رود» است ومویه کردن علاوه بر زنان دربین دیگر اقشار جامعه از پیر و برنا گرفته تا پهلوان و زن پارسا واسفندیار نیزرایج و مرسوم بوده است. ما در مناطق لک نشین  مطابق قانون ایلی این سرزمین ، مردان حق نداشتند در سوگ عزیزان از دست رفته اشان به ویژه سوگ و مرگ زنان شیوه و گریه سر دهند و لذا بیشتر مقام ها و آوای غم انگیز سوگواری در لرستان با نام «مویه »متعلق به زنان است و مردان نیز به نوبه خود با زمزمه اشعار غم انگیز به نوعی دیگر از مویه به نام «موری» می پرداختند .

به عبارتی بهتر نوای «مور و مویه» مناطق لک  علی رغم فلسفه مشترک سوگواری شان با دو ویژگی خاص زنانه و مردانه خود از هم متمایز شده اند :
مویه مخصوص زنان است و با خصیصه ابراز احساسات گروهی همراه با فریاد و شیون و بعضا خراشیدن سر و صورت همراه است .مور ویژه مردان بوده و با خصلت لزوم خویشتن داری فردی و عدم بروز احساسات بسوی نجوی و نوای غم انگیز درونی سوق داده شده است.
مقام ها وآواهای موسیقی سوگواری در لرستان بشرح زیر است:
مویه یا مووه نوای غم انگیز زنان بصورت گروهی است که در مراسم عزاداری موسوم به پرس (PORS)و آیین ها ی سوگواری خوانده می شود و خود از نظر مقام و آهنگ به دو نوع تقسیم می شود:
الف – مویه لکی : معمولا توسط یک زن به نام و در مقام “سرخونی وش” که رهبری مویه سرائی زنان را بعهده دارد ، اجرا می شود. شغل و تخصص این زنان مویه سرائی با اشعاری به لکی در اندوه زن و مرد متوفی است . مویه لکی با مقامی موسیقیائی و کشش های کوتاه و بلند و متر مشخص و با مقطع آغازی و پی در پی اجرا می شود که با همنوائی و صداهای زیر و بم زنانه و کلمات اشعاری مابین اصوات رگه هائی چنان غمبار ایجاد می کنند که شنونده را تحت تاثیر آن ناگزیر به همراهی با خواننده ویا در سکوت اندوهگینی فرو می برد.
ب- مویه لری : این مویه از نظر هم صدائی زنان مانند لکی است اما در کشش موسیقیائی و تکیه حرفی و کلامی و صوتی با هم تفاوت دارند. در مویه لری هر زنی که بیت غم انگیزی در سوگ عزیزی آغاز کند دیگر زنان او را همراهی می کنند و لذا بیت آغازین مویه را « سر مووه» می نامند . برخی از نوحه ها و ندبه ها در مرگ جوانان و ناکامان دارای ضرب مشخص و گفت و شنید توصیفی درباره متوفی است . در مویه لری دیگر زنان حاضر در پاسخ و تائید غم زن مویه خوان، ناله “هی وی هی وی مه” سر می دهند . وزن شعر در مویه لری هجائی و حالت موسیقیائی آن از نظر آوائی کامل است.

مور: در واقع همان مویه است که با ویژگی های مردانه اش مختص به مردان است . زنان معمولا مویه سر می دهند ومردان غالبا مور می چرنند . مور در قانون ایلی لرستان مخصوص لحظات تنهائی مردان بوده و معمولا بدون ساز است . در هر بیت مور نقطه ایستائی پایه برای بیان واژه های شعر و سپس ادامه نغمه در تحریری بریده و تکراری که از گلو با دهان نیمه باز شکل می گیرد ادامه می یابد . مضمون شعرهای لکی مور شکایت از دردها و غم ها و رنج های روزگار است .در گوشه های موسیقی ایرانی در دستگاه چهارگاه گوشه ای به نام «مویه» و در دستگاه سه گاه گوشه «آواز مویه» و در دستگاه همایون گوشه ای به نام «موره» وجود دارد.
یه چویت بیم وه بیل سوتی ورمالان
( چرا چنین شده ام چون خاکستری جلوی خانه ها)
هر وایی میو من مکی تالان
(هر بادی می وزد مرا غارت کرده و با خود می برد)
در خواندن مور گاهی دو نفر همصدا می شوند . این ندبه و زاری بدون اشک با زیر و بم هایش موسیقائی نیایش و پرستش مهر و اهورا را تداعی می کند . مور و پووه موری تقریبا یک مقام با تفاوتی اندکند که در آن مور بدون ساز و پووه موری با تنبور اجرا می شود.

پووه موری: آهنگ و نوائی غم انگیز است که اشعاران بازگو کننده یادمان های عمر بر باد رفته و خاطره های شیرین گذشته و یاران رفته و فتنه های غم انگیز زمانه است و نوای مسحور کننده ان با تحریرهای کوتاه و پی در پی و کشش های کوتاه و بلند اوازی آزاد آن ” حدیث راه پر خون ” می کند . مقام پووه موری را مردانی که صدای پرسوز دارند اجرا می کنند و ان نوائی است که در اوقات تنهائی سر می دهند . تنبور تنها سازی است که به دور از ضرب و مشخصات ضربی با همنوائی آزاد می تواند این صدا را همراهی کند.
هوره: آواها و نیایش های بازمانده از ستایش اهورامزدا به زبان لکی و کردی است که به صورت تک خوانی همچون مویه و مور اجرا می شود. هوره از زمان های کهن به یادگار مانده و ویژه ستایش از اهورا مزدا بوده که بر اساس آیین زردتشت در هنگام مرگ کسی و روی دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورا مزدا شروع به خواندن هوره می کردند. هوره که از لحاظ آوائی شباهت بسیاری به خواندن گات ها توسط موبدان زرتشتی در آتشگاه ها دارد را آواز سوزناکی برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا می دانند که به شیوه هوره خوانده می شده، واژه هوره از اهوره گرفته شده است. از سوئی هوره از نظر اوائی شباهت های بسیاری به نیایشهای آسیای شرقی دارد . در هر صورت هوره از اوازهای غم انگیز بسیار قدیمی است که از ریتم آزاد با اشعار ده هجائی بر وزن مستفعلاتن مستفعلاتن و یا فعولن فعولن پیروی می کند و خود دارای ۱۴ مقام است. اشعار هوره غالبا با مضامین تغزل و حماسی است و در خواندن ان از هیچگونه سازی استفاده نمی شود . اوازهای هوره غالبا در تنهائی و بصورت انفرادی اجرا می شود ، اگرهوره در کوهستان به هنگام گذر از کوه خوانده شود به ان« کو چر» (خواندن در کوهستان) و چنانچه هنگام سوارکاری خوانده شود به ان «سوارچر »(خواندن هنگام سوارکاری) گفته می شود.
طرز: مقامی که ماهیت موسیقائی آن غم انگیز بوده و معمولا مقام پووه موری را نیز در کوک این مقام می توان نواخت .طرز نام گوشه ای از دستگاه راست پنجگاه و همچنین «گوشه طرز» در دستگاه همایون است.
پاکُتلی: به هنگام حرکت کُتل(اسب سیاهپوش متوفی) از منزل بسوی رودخانه یا غسالخانه محلی، این مقام را می نوازند که چون در پای کُتل نواخته می شود ان را پاکُتلی نامیده اند . پاکُتلی بعنوان موسیقی عزاداری در خرم آباد بعضا توسط زنان «سرمویه آر» در مویه سرائی ها به گونه ای اجرا شده که به آن «مویه پاکُتلی» نیز اتلاق شده است.
چمری یا چمرونه : مشهورترین موسیقی عزاداری لرستان است که در برخی مناطق(حاشیه رودخانه سیمره) به نام «باو باو» نیز مشهور است . همزمان با بانگ مردان ایل و ناله پدر پدر افراد ، میهمانان مرد و زن عزادار با همراهی میزبانانشان رو در روی یکدیگر بصورت دسته دسته حرکت نموده و شیون و نوای باوه باوه سر می دهند.
شیونی: نام مقامی از موسیقی سوگواری در مرگ کسان است که با سرنا و دهل نواخته می شود. زنان بستگان متوفی با ضرب و نوای آن با دو دست شیون کرده و ب اخراشیدن سر و روی سرنا و دهل را همراهی می کنند. در این مقام تکرار مداوم « ر» در حامل تا «ر» و نیز در حامل های بعدی تکرار مداوم حامل ۱ تا گرفتن صدای فادیز به صورت طویل تحقق می یابد و دهل این توصیف را تاکید می کند . در واقع مقام و آهنگ موسیقی شیون زنان را تقلید می کند و بدین صورت شیون به صورت نوعی قطعه توصیفی موسیقیائی ظاهر می شود.
«رارا» یا «خانکم رارا»: مقام سوگ آیینی نوحه سرائی همراه با کلام و اجرای رقص گروهی است که به هنگام مرگ بزرگان یارسان اجرا می شد. مردان و زنانی که از راه های دور آمده بودند به محل سوگواری می رفتند و ابتدا یک نفر با کاسه ای از گِل به استقبال آنها می رفت و هرکس تمایل داشت مقداری از گل کاسه را به شانه ، سر و یا دستار و سربند خود می مالید . وقتی سرنا و دهل به مقام رارا می رسید عده ای از مردان در فضای باز محل سوگواری مردانه ، کنار هم و دست در دست یکدیگر با ضرب موسیقیائی دهل و نظم حرکتی ، رقصی مانند چوپی را با تکرار سر بیت نوحه گونه «خانکم رارا» بصورت دایره وار اجرا می کردند. همزمان شخصی نیز اشعاری در وصف خوبی ها و مهمان نوازی یا نیکوکاری و جنگاوری تازه درگذشته با آهنگ می خواند و با حرکت دست و سر شوری به پا می کرد. کسانی که جز دسته رقصنده ها بودند همراه با بقیه سربیت یا ترجیع « خانکم رارا» را بدنبال «سرخونی وش» تکرار می کردند.
«سحری» و «یاری» : دو مقام سوگ آیین یارسان در لرستان بود که در زمان فوت رهبران یارسان ابتدا در کنار خانه او با سرنا و دهل اجرا می شد تا اهالی روستا از مرگ وی باخبر شوند . این مقام را در روز عاشورا و در عزای امام حسین (ع) نیز می نوازند . رابطه ضرب بین سرنا و دهل در کشش های آزاد سرنا با فاصله ضربی دهل مساوی است اما کشش سرنا کوتاه و گاه بلند است ولی در سر ضرب ها اشاره به پایه دارد.
مقام های «هانای ممدبک» و «های دووت گیان دووت» : هر دو از مقام های موسیقیائی یارسان بوده که در بامدادان پیش از برامدن خورشید و برای امرزش مردگان (دووت یا داوود مظهر انوار حق و ممد بک، سید محمد نوربخش پیشوای بزرگ یارسان) همراه با کلام و همراهی سرنا و دهل و یا تنبور اجرا می شد.


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
http://viacheapusa.com/ 1398/07/23 17:09
how long before sildenafil wears off viagra for sale
on amazon http://viacheapusa.com/ viagra for sale priligy combined with sildenafil
http://viacheapusa.com/ 1398/07/23 17:01
sildenafil 50 mg and alcohol viagra for sale http://viacheapusa.com/ http://viacheapusa.com tomo losartana.
posso tomar sildenafil
huawei p8 lite 2016 back cover 1398/07/23 11:43
<a href="http://www.todds-garden.com/cases_37/moshi-iglaze-macbook-pro ">moshi iglaze macbook pro</a><a href="http://www.todds-garden.com/cases_38/pixel-2-xl-mnml-thin-case ">pixel 2 xl mnml thin case</a><a href="http://www.todds-garden.com/cases_39/iphone-8-plus-protective-case-with-screen-protector ">iphone 8 plus protective case with screen protector</a><a href="http://www.todds-garden.com/cases_40/galaxy-5-waterproof ">galaxy 5 waterproof</a>
huawei p8 lite 2016 back cover http://www.doveschoolmontessori.com/cases_11/huawei-p8-lite-2016-back-cover
sweden dallas mavericks gray throwback mitchell ness nba custom snapback hat cap 1398/07/23 11:43
<a href="http://www.curlychocolata.com/caps_1/discount-nike-oklahoma-sooners-crimson-performance-l91-mesh-back-swoosh-flex-hat ">discount nike oklahoma sooners crimson performance l91 mesh back swoosh flex hat</a><a href="http://www.curlychocolata.com/caps_10/mitchell-ness-nba-charlotte-hornets-team-native-aztec ">mitchell ness nba charlotte hornets team native aztec</a><a href="http://www.curlychocolata.com/caps_11/discount-toronto-raptors-new-era-nba-black-label-essential-59fifty-cap-toronto-raptors-new-era-59fifty ">discount toronto raptors new era nba black label essential 59fifty cap toronto raptors new era 59fifty</a><a href="http://www.curlychocolata.com/caps_12/new-era-anaheim-mighty-ducks-bobble-hat-team-snow-pine-black ">new era anaheim mighty ducks bobble hat team snow pine black</a>
sweden dallas mavericks gray throwback mitchell ness nba custom snapback hat cap http://www.themistofsocialanxietyanddepression.com/caps_16/sweden-dallas-mavericks-gray-throwback-mitchell-ness-nba-custom-snapback-hat-cap
mens wo mens dallas cowboys new era nfl sideline sports knit pom pom beanie hat grey navy discount shop entire collection authentic usa online best 1398/07/23 11:43
<a href="http://www.kentdatapark.com/caps_39/new-era-mens-gray-philadelphia-eagles-2018-nfl-training-camp-official-39thirty-flex-hat-medium ">new era mens gray philadelphia eagles 2018 nfl training camp official 39thirty flex hat medium</a><a href="http://www.kentdatapark.com/caps_4/men-washington-redskins-new-era-2017-official-nfl-sideline-59fifty ">men washington redskins new era 2017 official nfl sideline 59fifty</a><a href="http://www.kentdatapark.com/caps_40/new-era-cleveland-indians-camo-on-canvas-9twenty-strapback-cap ">new era cleveland indians camo on canvas 9twenty strapback cap</a><a href="http://www.kentdatapark.com/caps_5/pittsburgh-pirates-new-era-5950-black-cap-white-logo-baseball-fitted-hat ">pittsburgh pirates new era 5950 black cap white logo baseball fitted hat</a>
mens wo mens dallas cowboys new era nfl sideline sports knit pom pom beanie hat grey navy discount shop entire collection authentic usa online best http://www.salasgroupvenezuela.com/caps_9/mens-wo-mens-dallas-cowboys-new-era-nfl-sideline-sports-knit-pom-pom-beanie-hat-grey-navy-discount-shop-entire-collection-authentic-usa-online-best
otterbox xiaomi redmi note 5 1398/07/23 11:42
<a href="http://www.wearedudeit.com/cases_37/lenovo-k3-note-mobile-cover ">lenovo k3 note mobile cover</a><a href="http://www.wearedudeit.com/cases_38/lyf-wind-7s-back-cover ">lyf wind 7s back cover</a><a href="http://www.wearedudeit.com/cases_39/air-case-battery-iphone-7 ">air case battery iphone 7</a><a href="http://www.wearedudeit.com/cases_40/samsung-j7-2015-flip-cover ">samsung j7 2015 flip cover</a>
otterbox xiaomi redmi note 5 http://www.speakupandbecounted.com/cases_08/otterbox-xiaomi-redmi-note-5
indiana pacers mitchell and ness gray nba solid snapback new era cap 1398/07/23 11:42
<a href="http://www.alexandrathake.com/shoes_admin39/air-jordan-12-wings ">air jordan 12 wings</a><a href="http://www.alexandrathake.com/shoes_admin4/nike-retro-tennis-shoes ">nike retro tennis shoes</a><a href="http://www.alexandrathake.com/shoes_admin40/nike-lunar-racer-2-for-sale ">nike lunar racer 2 for sale</a><a href="http://www.alexandrathake.com/shoes_admin5/air-jordan-7-galaxy-customs ">air jordan 7 galaxy customs</a>
indiana pacers mitchell and ness gray nba solid snapback new era cap http://www.buzzbrandmarketing.com/caps_1/indiana-pacers-mitchell-and-ness-gray-nba-solid-snapback-new-era-cap
nike zoom pegasus 31 womens gold green 1398/07/23 11:42
<a href="http://www.steamboatshowdown.com/shoes_admin20/nike-air-yeezy-2-blue-black ">nike air yeezy 2 blue black</a><a href="http://www.steamboatshowdown.com/shoes_admin21/nike-shox-dollar-edition-kaufen ">nike shox dollar edition kaufen</a><a href="http://www.steamboatshowdown.com/shoes_admin22/under-armour-running-tights ">under armour running tights</a><a href="http://www.steamboatshowdown.com/shoes_admin23/adidas-messi-15.3-fg-light-sky-blue-black-yellow ">adidas messi 15.3 fg light sky blue black yellow</a>
nike zoom pegasus 31 womens gold green http://www.clarkstongaragerepair.com/shoes_admin20/nike-zoom-pegasus-31-womens-gold-green
fehcfliff 1398/07/23 11:27
tadalafil online http://tadalafilhdjl.com/ - tadalafil powder tadalafil reddit <a href="http://tadalafilhdjl.com/#">п»їtadalafil</a> generic cialis tadalafil best buys
cheap generic cialis online 1398/07/23 09:31
everywhere swim [url=http://www.viagenupi.com/]viagra in usa[/url] early hit once discount
viagra usa more lab pray http://www.viagenupi.com/ better bed
cheap viagra usa 1398/07/23 07:25
sildenafil mother company [url=http://viacheapusa.com/]generic viagra for sale[/url]
how much does sildenafil cost on the black market
viacheapusa.com 1398/07/23 06:09
can a young man get sildenafil viagra for sale overnight shipping for sildenafil
grhoExacy 1398/07/23 00:53
viagra cialis levitra http://levitrakgsy.com/ - buy levitra levitra generic <a href="http://levitrakgsy.com/#">levitra walmart $9</a> levitra 20mg
rghyattal 1398/07/23 00:46
pharmacies near me http://pharmacieskogd.com/ - optumrx pharmacies list of mail order pharmacies <a href="http://pharmacieskogd.com/#">optumrx pharmacies</a> canadian online pharmacies
grhiGuell 1398/07/22 20:58
sildenafil citrate http://sildenafiljcfs.com/ - sildenafil generic sildenafil <a href="http://sildenafiljcfs.com/#">sildenafil for women</a> sildenafil citrate 100mg
grwsfrubY 1398/07/22 16:43
the peoples pharmacy http://rxpharmacysfbi.com/ - pharmacy online rx pharmacy <a href="http://rxpharmacysfbi.com/#">online canadian pharmacy</a> canada rx pharmacy
where to buy viagra online 1398/07/22 12:55
deliberately explanation [url=http://www.viagrapid.com/]where to buy viagra online[/url] fairly status tomorrow friend http://www.viagrapid.com/ somehow proof false diet viagra
for men especially normal
generic viagra for sale 1398/07/22 05:30
vitamins instead of sildenafil cheap viagra usa sildenafil brands available in india
order viagra online cheap 1398/07/21 23:53
widely blame [url=http://www.viagrapid.com/]where to buy viagra[/url] true trust properly combine http://www.viagrapid.com/ seriously context please vast
buy generic viagra loud worry
generic cialis online 1398/07/21 14:23
alibaba tadalafil [url=http://cialisle.com/]generic cialis online[/url] donde comprar tadalafil en mexico generic cialis online tadalafil yan etki sildenafil vs tadalafil side effects http://cialisle.com/ cialis tadalafil
buy
geslRoupt 1398/07/21 13:49
vardenafil vs cialis http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil hcl 20mg vardenafil half life <a href="http://vardenafilaxrg.com/#">vardenafil tablets 20 mg</a> vardenafil (levitra)
geslRoupt 1398/07/21 12:45
vardenafil interactions http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil generic vardenafil tablet <a href="http://vardenafilaxrg.com/#">vardenafil 20mg price</a> vardenafil vs sildenafil
hvijExacy 1398/07/21 06:56
24 hour pharmacy http://pharmaaxdh.com/ - professional pharmacy pharmacy rx <a href="http://pharmaaxdh.com/#">family pharmacy</a> indian pharmacy
viagra online 1398/07/21 04:35
precios sildenafil peru [url=http://viabsbuy.com]buy viagra online[/url] sildenafil
alcohol effects viagra online cuanto tomar sildenafil comprar sildenafil sin receta
en buenos aires http://viabsbuy.com sildenafil
in diastolic dysfunction
grhoExacy 1398/07/21 04:26
levitra side effects http://levitrakgsy.com/ - levitra generic release date levitra 20mg <a href="http://levitrakgsy.com/#">levitra vs viagra</a> cialis vs levitra
viagra usa pharmacies online 1398/07/21 00:15
best place to buy sildenafil australia [url=http://viacheapusa.com/]viacheapusa.com[/url] cialis more effective
than sildenafil
viagra for sale 1398/07/20 19:02
sildenafil while eating viagra for sale taking two
sildenafil pills
grhjfeata 1398/07/20 14:28
viagra vs cialis vs levitra http://levitrafvuk.com/ - viagra vs levitra viagra vs cialis vs levitra <a href="http://levitrafvuk.com/#">canadian pharmacy levitra</a> levitra vs cialis
cialis for sale 1398/07/20 14:27
yet union cialis 20mg how writer
deeply income [url=http://www.cialislet.com/]cialis
pill[/url] below shower
possibly resist flat play http://www.cialislet.com/ thin meaning
sildenafil citrate cenforce 200 1398/07/20 03:26
definitely round [url=http://cavalrymenforromney.com/]cenforce 25 mg[/url] please
member enough business http://cavalrymenforromney.com/ mainly cream merely writing cenforce 25 off highway
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت