تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - ادویه ی لکی

اسلایدر

ادویه ی لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
+«داری کوی»dari koey (ادویه ی لکی)ادویه واژه ای عربی و جمع مکسر دواء است.در زبان لکی امروزی هم ادویه می گویند ،اما در گذشته به آن «داری کوی» (داروی کوه) گفته می شد،هستند کسانی اکنون هم به عنوان «داری کوی» یا »گیا کوی» (گیاه کوه) از آن یاد می کنند.در کوه گیاه زیاد است اما این نام برای مردم از روی عادت و تکرار زیاد اسم خاص گردیده و منظور گیاهان د ارویی و ادویه ای است.
از زمانی که مردم ما در میان کوههای زاگرس زندگی کرده اند با گیاهان دارویی موجود در منطقه و خواص آنها آشنا بوده و از آنها استفاده کرده اند.علاوه بر خواص داروی برای خوش طعم کردن غذاهایی که مواد اصلی آن عمدتا گوشت بوده ، نیز بسیار سود برده اند.
آنچه مردمان لک زبان به عنوان ادویه ی محلی از آن استفاده می کنند با ادویه ی مرسوم در دیگر نقاط ایران متفاوت است و به راستی باید آن را «ادویه ی لکی » نام نهاد و همچنین هم هست.ادویه ای که بین مردم ایران مرسوم است همان است که دهخدا و دیگران به آن اشاره کرده اند و این نوع مرسوم در بین مردم کشورمان ، مردمان لک زبان نیز به کار می برند و علاوه برآن از ادویه ی محلی خود موسوم به«ادویه ی لکی» نیز استفاده می کنند.

برای ادویه تعریف زیر جایگاه خاصی دارد:ادویه بخشی از یک گیاه معطر است که می تواند ،پوست ، دانه ،برگ ،گل ،ریشه و…یک گیاه باشد. در زیر به تعریف فرهنگ دهخدا از ادویه می پردازیم.
فرهنگ دهخدا : ادویه . [ اَدْ ی َ / ی ِ ] (از ع ، اِ) ج ِ دَواء. داروها. عقاقیر : هر کس بکاشان … رسیده … بر دارالمرضی و فاروقهای ثمین و انواع ادویه و معاجین و تفرقه ٔ آن بر فقراء و مساکین اطلاع یافته داند… (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص ۲۲). || گاه در تداول عوام ادویه گویند و از آن دارچین کوبیده خواهند: فلفل و ادویه . || و گاه ازآن عموم دیگ افزارها مراد است چون : زیره و کرویا و پودنه ٔ دشتی و فلفل و زردچوبه و هل و میخک و دارچین وقرنفل و شونیز و زنجبیل و خولنجان و زعفران و حرف (حب الرشاد. تخم سپندان ) و خردل (تخم سپندان کرد) و قرفه و انجدان و جوز بویا و نمک و تخم گشنیز و نانخواه و غیره . بوزار. چیزها که برای خوشبوی و خوش طعم کردن طعام در پختنی ها کنند .
در فرهنگ دهخدا از گیاهان دیگری به عنوان ادویه نام برده است و از لکلرک در ترجمه ٔ عیون الأنباء نقل نموده است که گیاهانی را که ایرانیان برای ادویه می شناخته اند ،ملل دیگر از آنها بی خبر بوده اند و گیاهان زیادی را بر شمرده است که خارج از بحث ما و اکثرا نا آشنا هستند.
در ایران باستان از ادویه با نام «دیگ افزار» یاد شده است وآن شامل گیاهانی بوده است که هنگام طبخ غذا در دیگ می ریخته اند.مرحوم پور داوود در کتاب زین افزار ،هنگامی که در مورد واژه ی زین افزار (وسایل جنگ) صحبت می کند به واژه های دیگر که با واژه ی زین افزار هماهنگی دارند، به دیگ افزار اشاره می کند و می نویسد : ابزار یا افراز و اوراز، باید واژه ی« زاور»، zavar باشد که به معنی زور و نیرو در اوستا بسیار به کار رفته وبا جزء پرفیکس« او ava »در فارسی واژه های دیگری هم که با ابزار ترکیب شده داریم ،از آنهاست «دیگ ابزار»که فلفل و دارچینی و هل و زیره و زنجبیل و میخک و جز اینهاست.زین افزار ص ۱۶٫
درهمه ی کشورهای دنیا از این طعم دهنده ی غذا بنا بر ذائقه ی خود استفاده می کنند. برخی کشورها مانند هندوستان و برخی همسایگان آن از ادویه های تند استفاده می کنند و برخی دیگر ادویه های آرام و شیرین و غیر محرک را ترجیح می دهند.با همه ی این اوصاف در میان لک زبانان همانطور که اشاره شد علاوه بر ادویه ی خاص مردم ایران از ادویه ی محلی دیگری به نام «ادویه ی لکی» استفاده می شود.ادویه ی لکی شامل موار زیر است که مردم بنا بر ذائقه و خواست خود از آنها یا به صورت مخلوطی از همه یا برخی و یا به صورت جداگانه استفاده می کنند.
۱٫سمسا semsa با نام علمی Dracocephalum Kotschyi Boiss: گل سر سبد آفرینش گیاهان دارویی که در ارتفاعات ۳۷۰۰ متری کوههای گرین یافت می شود ودر واقع نوعی بادرنجبویه است در چهار محال وبختیاری با نام زرین گیاه مشهور است.این گیاه در اواسط تابستان قابل چیدن است که پس از خشک کردن ، برگ وگل آن به عنوان ادویه ای بی نظیر و مشهور به کار برده می شود.از این گیاه می توان در همه ی غذاها استفاده کرد ،اما بیشر برای قورمه ی گوشت گوسفند مناسب و معرکه است.
۲٫جوشن با نام علمی Artemisia Absinthium: این گیاه که نوعی افسنطین است که در کوههای گرین از کوههای زاگرس مرکزی در ارتفاع بین ۳۰۰۰ تا ۳۷۰۰ متر می روید و از دانه ی ان به عنوان ادویه استفاده می شود و در اکثر غذاها کاربرد دارد.
۳٫کاله یا کالک Heracleum persicum:گیاهی است که نوعی گلپر محسوب شده ودر کوهها می روید ودر ونقاطی که برف آن بر اثر آفتاب بهاری آب می شود رشد می کند .از برگ و دانه ی این گیاه به عنوان ادویه در همه ی غذاها استفاده می گردد.پودر دانه ی این گیاه طعم دهنده ای قوی برای کباب کوبیده است.
۴٫گلپربا نام علمیHeracleum persicum : این گیاه در دره ی کهمان الشتر می روید و دانه ی آن با گیاه کاله همسان است .از این دانه به عنوان ادویه در اکثر غذاها و به عنوان چاشنی ترشی و پودر آن برای طعم دهنده دانه ی انار استفاده می شود.
۵٫مفراح با نام علمی Melissa 0fficinalis: نوعی بادرنجبویه و شبیه پونه است .از برگ وگل این گیاه برای طعم دهنده غذا و خوشبو کننده لبنبات استفاده می شود.
۶٫ آویشن(ازبوه)با نام علمی thymusvulgaris : در کوهها ی گرین ودر ارتفاعات ۲۰۰۰متری و بیشر یافت می شود. یکی از انواع اویه ی مورد علاقه و پر کاربرد منطقه است.
۷٫ مرزه با نام علمی satureja hotensis L : این گیاه به صورت مزرعه کاشته می شود و یکی از اقلام ادویه ی لکی می باشد.
۸٫ پونه کوهی با نام علمی Mentha longifolia: این گیاه در کنار چشمه ها و سراب ها وجویبارها می روید .مورد استفاده ی آن لبنیات و آشها می باشد.
برای ساختن «ادویه ی لکی» ، خشک شده ی این گیاهان را با هم مخلوط کرده ومیتوان بنا بر ذائقه و علاقه ی خود از آنها در غذاهای مختلف سود برد.برخی از مردم از این گیاهان به طور جداگانه در پختن غذا استفاده می نمایند.
گیاهان ذکر شده علاوه بر ادویه بودن ، به عنوان گیاه دارویی نیز مورد توجه هستند و خواص محلی و فولکلوریک نیز برای آنها در نظر گرفته شده است.همچنین از ساقه ، ریشه ، دانه و گل آنها نیز به عنوان «بخور لکی» استفاده می شود.
منابع : فرهنگ دهخدا / زین افزار ،ابراهیم پور داوود / میرحیدر،حسین-۱۳۷۳-معارف گیاهی-جلد پنجم-انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی./ زرگری،علی-۱۳۷۰-گیاهان دارویی-جلد دوم،چاپ پنجم-دانشگاه تهران/


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
hztLeath 1397/07/26 20:43
personal loans bad credit <a href="https://cashpaydayloansi.com/">home loans today</a> cash advance online <a href=https://cashpaydayloansi.com/>car payday loans</a>
jsgLyday 1397/07/26 18:07
consolidate <a href="https://fastpaydayloansi.com/">fax no telecheck payday loans</a> cash 2u payday loans <a href=https://fastpaydayloansi.com/>fax payday loan faxless payday loan payday</a>
ndgshown 1397/07/26 17:47
payday loans for <a href="https://joonlinepaydayloans.com/">account now payday loans</a> a plus payday loan <a href="https://joonlinepaydayloans.com/">american consumer credit payday loan</a>
tbythasy 1397/07/26 15:34
quick cash payday loans <a href="https://leaderapply.com/">payday loans</a> payday loan companies online <a href=https://leaderapply.com/>speedy cash</a>
nfgattal 1397/07/26 12:31
cash loans not payday loans <a href="https://applygopayday.com/">fast cash payday loan</a> cash advance near me <a href=https://applygopayday.com/>loan shop online com</a>
imkcherm 1397/07/26 11:13
bad credit no fax payday loans <a href="https://greencheckngo.com/">online paydays loans</a> affiliate payday loan <a href=https://greencheckngo.com/>online payday loan payday loan</a>
tbythasy 1397/07/26 03:02
loans payday loans <a href="https://leaderapply.com/">quick low interest payday loan</a> online installment loans <a href=https://leaderapply.com/>personal loans</a>
imkcherm 1397/07/26 02:53
consolidation debt <a href="https://greencheckngo.com/">online payday loan payday loan</a> fast cash loan <a href=https://greencheckngo.com/>online payday cash loans</a>
nfxtoria 1397/07/25 13:15
online personal loans <a href="https://mobilleaderapply.com/">10 dollar payday loans</a> cash advances <a href="https://mobilleaderapply.com/">big payday loans</a>
nfgattal 1397/07/24 15:18
canadian payday loans <a href="https://applygopayday.com/">calculate loan payments</a> installment loans poor credit <a href=https://applygopayday.com/>instant financial</a>
nfxtoria 1397/07/24 13:05
average interest rate on a payday loan <a href="https://mobilleaderapply.com/">advanced payday loans</a> cash advance loan <a href="https://mobilleaderapply.com/">payday loans lenders</a>
mtgthasy 1397/07/24 09:41
cheap viagra pills <a href="http://sexviagen.com/">cheapest viagra online</a> viagra stories <a href=http://sexviagen.com/>generic viagra review</a>
bsucherm 1397/07/24 08:39
viagra cheap <a href="http://vigrageneic.com/">buy real viagra online</a> mail order viagra <a href=http://vigrageneic.com/>does generic viagra work</a>
bsucherm 1397/07/23 23:55
buying viagra online <a href="http://vigrageneic.com/">best generic viagra</a> viagra for sale <a href=http://vigrageneic.com/>generic viagra</a>
mtgthasy 1397/07/23 22:08
viagra <a href="http://sexviagen.com/">when will viagra be generic</a> viagra price <a href=http://sexviagen.com/>generic viagra canada</a>
mkltoria 1397/07/23 13:18
buy viagra without prescription <a href="http://onlineviaqer.com/">viagra online prescription free</a> buy viagra online <a href="http://onlineviaqer.com/">buy viagra online cheapest</a>
nsfViofe 1397/07/19 15:54
cost of viagra <a href="http://viagranerrds.com/">buy viagra online usa</a> viagra without prescription <a href=http://viagranerrds.com/>viagra online cheap</a>
nsfViofe 1397/07/19 14:49
viagra for sale <a href="http://viagranerrds.com/">viagra online cheap</a> viagra overdose <a href=http://viagranerrds.com/>how to get viagra online</a>
mtxthasy 1397/07/18 17:09
buy viagra online no prescription <a href="http://sexviagen.com/">when will viagra go generic</a> viagra generic brand <a href=http://sexviagen.com/>best place to buy viagra online</a>
nadcherm 1397/07/18 13:56
order viagra <a href="http://vigrageneic.com/">generic viagra online reviews</a> what would happen if a girl took viagra <a href=http://vigrageneic.com/>generic viagra online reviews</a>
nadcherm 1397/07/18 05:08
viagra online pharmacy <a href="http://vigrageneic.com/">viagra online usa</a> order viagra online <a href=http://vigrageneic.com/>generic viagra reviews</a>
mtxthasy 1397/07/18 05:06
order viagra <a href="http://sexviagen.com/">generic viagra online</a> viagra patent expiration date <a href=http://sexviagen.com/>viagra online canada</a>
nztattal 1397/07/17 19:48
tadalafil tablets <a href="http://cialisgretkjss.com/">buy cialis online overnight shipping</a> cialis online no prescription <a href=http://cialisgretkjss.com/>buy cialis cheap</a>
mkltoria 1397/07/16 20:01
viagra overnight <a href="http://onlineviaqer.com/">pfizer viagra online</a> female viagra pills <a href="http://onlineviaqer.com/">viagra online prescription</a>
nrgViofe 1397/07/16 19:08
cialis 10mg <a href="http://drcialonlinedkb.com/">buy cialis</a> cialis no prescription <a href=http://drcialonlinedkb.com/>buy generic cialis online</a>
nrgViofe 1397/07/16 17:57
discount cialis <a href="http://drcialonlinedkb.com/">cialis</a> tadalafil citrate <a href=http://drcialonlinedkb.com/>buy cialis</a>
hsuthasy 1397/07/16 06:31
viagra without prescription <a href="http://viagraocns.com/">cheap viagra online</a> viagra alternatives <a href=http://viagraocns.com/>online pharmacy viagra</a>
ntdcherm 1397/07/16 03:00
buy viagra on line <a href="http://viagraveikd.com/">generic viagra online</a> buy brand viagra <a href=http://viagraveikd.com/>buying viagra online</a>
nsfattal 1397/07/15 21:51
cialis no prescription <a href="http://cialpharmedi.com/">when does cialis go generic</a> cialis 20mg <a href=http://cialpharmedi.com/>generic cialis</a>
hsuthasy 1397/07/15 18:45
sample viagra <a href="http://viagraocns.com/">viagra online canada</a> viagra generic <a href=http://viagraocns.com/>generic viagra for sale</a>
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت