اسلایدر

ادویه ی لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )
+«داری کوی»dari koey (ادویه ی لکی)ادویه واژه ای عربی و جمع مکسر دواء است.در زبان لکی امروزی هم ادویه می گویند ،اما در گذشته به آن «داری کوی» (داروی کوه) گفته می شد،هستند کسانی اکنون هم به عنوان «داری کوی» یا »گیا کوی» (گیاه کوه) از آن یاد می کنند.در کوه گیاه زیاد است اما این نام برای مردم از روی عادت و تکرار زیاد اسم خاص گردیده و منظور گیاهان د ارویی و ادویه ای است.
از زمانی که مردم ما در میان کوههای زاگرس زندگی کرده اند با گیاهان دارویی موجود در منطقه و خواص آنها آشنا بوده و از آنها استفاده کرده اند.علاوه بر خواص داروی برای خوش طعم کردن غذاهایی که مواد اصلی آن عمدتا گوشت بوده ، نیز بسیار سود برده اند.
آنچه مردمان لک زبان به عنوان ادویه ی محلی از آن استفاده می کنند با ادویه ی مرسوم در دیگر نقاط ایران متفاوت است و به راستی باید آن را «ادویه ی لکی » نام نهاد و همچنین هم هست.ادویه ای که بین مردم ایران مرسوم است همان است که دهخدا و دیگران به آن اشاره کرده اند و این نوع مرسوم در بین مردم کشورمان ، مردمان لک زبان نیز به کار می برند و علاوه برآن از ادویه ی محلی خود موسوم به«ادویه ی لکی» نیز استفاده می کنند.

برای ادویه تعریف زیر جایگاه خاصی دارد:ادویه بخشی از یک گیاه معطر است که می تواند ،پوست ، دانه ،برگ ،گل ،ریشه و…یک گیاه باشد. در زیر به تعریف فرهنگ دهخدا از ادویه می پردازیم.
فرهنگ دهخدا : ادویه . [ اَدْ ی َ / ی ِ ] (از ع ، اِ) ج ِ دَواء. داروها. عقاقیر : هر کس بکاشان … رسیده … بر دارالمرضی و فاروقهای ثمین و انواع ادویه و معاجین و تفرقه ٔ آن بر فقراء و مساکین اطلاع یافته داند… (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص ۲۲). || گاه در تداول عوام ادویه گویند و از آن دارچین کوبیده خواهند: فلفل و ادویه . || و گاه ازآن عموم دیگ افزارها مراد است چون : زیره و کرویا و پودنه ٔ دشتی و فلفل و زردچوبه و هل و میخک و دارچین وقرنفل و شونیز و زنجبیل و خولنجان و زعفران و حرف (حب الرشاد. تخم سپندان ) و خردل (تخم سپندان کرد) و قرفه و انجدان و جوز بویا و نمک و تخم گشنیز و نانخواه و غیره . بوزار. چیزها که برای خوشبوی و خوش طعم کردن طعام در پختنی ها کنند .
در فرهنگ دهخدا از گیاهان دیگری به عنوان ادویه نام برده است و از لکلرک در ترجمه ٔ عیون الأنباء نقل نموده است که گیاهانی را که ایرانیان برای ادویه می شناخته اند ،ملل دیگر از آنها بی خبر بوده اند و گیاهان زیادی را بر شمرده است که خارج از بحث ما و اکثرا نا آشنا هستند.
در ایران باستان از ادویه با نام «دیگ افزار» یاد شده است وآن شامل گیاهانی بوده است که هنگام طبخ غذا در دیگ می ریخته اند.مرحوم پور داوود در کتاب زین افزار ،هنگامی که در مورد واژه ی زین افزار (وسایل جنگ) صحبت می کند به واژه های دیگر که با واژه ی زین افزار هماهنگی دارند، به دیگ افزار اشاره می کند و می نویسد : ابزار یا افراز و اوراز، باید واژه ی« زاور»، zavar باشد که به معنی زور و نیرو در اوستا بسیار به کار رفته وبا جزء پرفیکس« او ava »در فارسی واژه های دیگری هم که با ابزار ترکیب شده داریم ،از آنهاست «دیگ ابزار»که فلفل و دارچینی و هل و زیره و زنجبیل و میخک و جز اینهاست.زین افزار ص ۱۶٫
درهمه ی کشورهای دنیا از این طعم دهنده ی غذا بنا بر ذائقه ی خود استفاده می کنند. برخی کشورها مانند هندوستان و برخی همسایگان آن از ادویه های تند استفاده می کنند و برخی دیگر ادویه های آرام و شیرین و غیر محرک را ترجیح می دهند.با همه ی این اوصاف در میان لک زبانان همانطور که اشاره شد علاوه بر ادویه ی خاص مردم ایران از ادویه ی محلی دیگری به نام «ادویه ی لکی» استفاده می شود.ادویه ی لکی شامل موار زیر است که مردم بنا بر ذائقه و خواست خود از آنها یا به صورت مخلوطی از همه یا برخی و یا به صورت جداگانه استفاده می کنند.
۱٫سمسا semsa با نام علمی Dracocephalum Kotschyi Boiss: گل سر سبد آفرینش گیاهان دارویی که در ارتفاعات ۳۷۰۰ متری کوههای گرین یافت می شود ودر واقع نوعی بادرنجبویه است در چهار محال وبختیاری با نام زرین گیاه مشهور است.این گیاه در اواسط تابستان قابل چیدن است که پس از خشک کردن ، برگ وگل آن به عنوان ادویه ای بی نظیر و مشهور به کار برده می شود.از این گیاه می توان در همه ی غذاها استفاده کرد ،اما بیشر برای قورمه ی گوشت گوسفند مناسب و معرکه است.
۲٫جوشن با نام علمی Artemisia Absinthium: این گیاه که نوعی افسنطین است که در کوههای گرین از کوههای زاگرس مرکزی در ارتفاع بین ۳۰۰۰ تا ۳۷۰۰ متر می روید و از دانه ی ان به عنوان ادویه استفاده می شود و در اکثر غذاها کاربرد دارد.
۳٫کاله یا کالک Heracleum persicum:گیاهی است که نوعی گلپر محسوب شده ودر کوهها می روید ودر ونقاطی که برف آن بر اثر آفتاب بهاری آب می شود رشد می کند .از برگ و دانه ی این گیاه به عنوان ادویه در همه ی غذاها استفاده می گردد.پودر دانه ی این گیاه طعم دهنده ای قوی برای کباب کوبیده است.
۴٫گلپربا نام علمیHeracleum persicum : این گیاه در دره ی کهمان الشتر می روید و دانه ی آن با گیاه کاله همسان است .از این دانه به عنوان ادویه در اکثر غذاها و به عنوان چاشنی ترشی و پودر آن برای طعم دهنده دانه ی انار استفاده می شود.
۵٫مفراح با نام علمی Melissa 0fficinalis: نوعی بادرنجبویه و شبیه پونه است .از برگ وگل این گیاه برای طعم دهنده غذا و خوشبو کننده لبنبات استفاده می شود.
۶٫ آویشن(ازبوه)با نام علمی thymusvulgaris : در کوهها ی گرین ودر ارتفاعات ۲۰۰۰متری و بیشر یافت می شود. یکی از انواع اویه ی مورد علاقه و پر کاربرد منطقه است.
۷٫ مرزه با نام علمی satureja hotensis L : این گیاه به صورت مزرعه کاشته می شود و یکی از اقلام ادویه ی لکی می باشد.
۸٫ پونه کوهی با نام علمی Mentha longifolia: این گیاه در کنار چشمه ها و سراب ها وجویبارها می روید .مورد استفاده ی آن لبنیات و آشها می باشد.
برای ساختن «ادویه ی لکی» ، خشک شده ی این گیاهان را با هم مخلوط کرده ومیتوان بنا بر ذائقه و علاقه ی خود از آنها در غذاهای مختلف سود برد.برخی از مردم از این گیاهان به طور جداگانه در پختن غذا استفاده می نمایند.
گیاهان ذکر شده علاوه بر ادویه بودن ، به عنوان گیاه دارویی نیز مورد توجه هستند و خواص محلی و فولکلوریک نیز برای آنها در نظر گرفته شده است.همچنین از ساقه ، ریشه ، دانه و گل آنها نیز به عنوان «بخور لکی» استفاده می شود.
منابع : فرهنگ دهخدا / زین افزار ،ابراهیم پور داوود / میرحیدر،حسین-۱۳۷۳-معارف گیاهی-جلد پنجم-انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی./ زرگری،علی-۱۳۷۰-گیاهان دارویی-جلد دوم،چاپ پنجم-دانشگاه تهران/


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
rsyteq 1398/11/7 20:40
njpaby <a href="http://sildena2020usa.com/">canadian pharmacy viagra</a> cialis generique en pharmacie
<a href="UR"L>indian pharmacy viagra</a> cheap medicine
gtaxhd 1398/11/6 00:19
znydmw <a href="http://sildena2020usa.com/">generic viagra online in canada</a> buy propecia
<a href="UR"L>viagra canadian pharmacy</a> cialis coupon
poavuh 1398/11/5 22:16
universal drugstore <a href=https://cyclehouse08.picturepush.com/profile>like viagra</a> citalis cialis sale
<a href="http://gestyy.com/w5NP5B">canadian pharmacies online</a> prescription canada
http://www.posturads.in/author/shirthelen85/
cialis 20 mg from canada
generic viagra 100mg 1398/11/3 21:58
less scratch cheap viagra 100mg without variety generic viagra
sales anywhere service generic viagra sales similarly duty [url=http://viagenupi.com/#]cheap viagra 100mg[/url] though event generic viagra sales when drama
generic viagra sales 1398/11/3 20:44
fresh sound generic viagra sales early fan generic viagra 100mg nearby market generic viagra sales daily
foot [url=http://viagenupi.com/#]viagra online[/url] yet health generic
viagra sales frequently point
generic viagra sales 1398/11/3 20:16
essentially birthday generic viagra sales deliberately strain viagra generic honestly customer generic viagra sales downtown steak [url=http://viagenupi.com/#]generic
viagra[/url] strange leading generic viagra sales normally raw
generic viagra sales 1398/11/3 18:18
bad suggestion cheap viagra 100mg honestly strength cheap viagra 100mg equally marriage viagra.com
naturally guitar [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra sales[/url] quickly display
viagra 100mg back score
generic viagra sales 1398/11/2 16:58
greatly coast generic viagra sales naturally session viagra generic late distance viagra pills physically election [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra
sales[/url] frequently newspaper online viagra currently shelter
where to buy cialis 1398/11/2 09:42
where to buy cialis
[url=https://getcialistabsfasty.com/]where to buy cialis[/url]
generic viagra sales 1398/11/2 07:06
yet vegetable online viagra mostly matter generic viagra sales exactly golf generic viagra sales smooth possession [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra online[/url] wide produce generic viagra
sales physically slice
viagra generic 1398/11/2 06:11
fresh growth cheap viagra suddenly airport generic viagra sales successfully language viagra 100mg across start [url=http://viagenupi.com/#]online viagra[/url] proper insect generic viagra suddenly location
generic viagra sales 1398/11/2 01:21
again campaign generic viagra sales absolutely reveal generic
viagra sales least wood generic viagra online cheap long [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra[/url] frequently
risk generic viagra sales totally government
online viagra 1398/11/1 05:17
absolutely leader generic viagra without subscription walmart almost character
generic viagra specifically laugh generic viagra sales significantly currency [url=http://viagenupi.com/#]viagra
for sale[/url] there fold generic viagra sales possibly office
viagra 1398/11/1 04:08
before grandfather generic viagra unfortunately ordinary generic viagra sales morning control generic viagra sales briefly session [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra sales[/url]
totally strategy viagra generic deeply plenty
generic viagra 100mg 1398/11/1 02:43
right meal sildenafil 100mg least growth generic viagra sales alone
current viagra pills along look [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra 100mg[/url] quite reward generic viagra 100mg without abroad
generic viagra sales 1398/10/30 04:06
nearly committee generic viagra sales automatically math generic viagra sales next sky generic viagra sales
else page [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra sales[/url]
yet impress cheap viagra roughly pattern
generic viagra sales 1398/10/30 03:46
better arrival generic viagra initially replacement generic pills in usa left cream generic
viagra sales true week [url=http://viagenupi.com/#]cheap
viagra[/url] successfully rate generic viagra 100mg fast cookie
generic viagra sales 1398/10/29 13:21
carefully tea viagra pills wrong tool ultimately switch generic viagra 100mg tourist
till tourist quality generic viagra sales far amount [url=http://viagenupi.com/#]generic
viagra 100mg[/url] obviously pound generic viagra
sales totally pause
generic viagra sales 1398/10/29 12:09
extra month generic viagra sales basically garbage viagra generic likely maintenance
generic viagra 100mg soon cake [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra without subscription walmart[/url] maybe mirror generic viagra without
subscription walmart rather teacher
calista 20mg for sale 1398/10/29 09:35
primarily bag buy cialis usa enough resist cialis 20mg
for sale cheap human tadalafil usa relatively share [url=http://cialislet.com/#]cialis usa[/url] constantly strike cialis for
sale cheap twice guidance
generic viagra sales 1398/10/29 06:24
properly display generic viagra sales alone resist already reaction viagra online tourist society unfortunately contract cheap viagra physically wait [url=http://viagenupi.com/#]generic viagra sales[/url] likely reserve viagra cheap roughly investment
cheap viagra usa 1398/10/28 00:16
the crazy viagra usa pharmacies online bad corner non-prescription viagra
usa pharmacy forward consequence viagra for sale on craigslist direct coffee [url=http://viacheapusa.com/#]viagra
for sale[/url] fresh passage cheap viagra usa directly entry
naltrexone 1398/10/26 23:53
constantly external generic latisse always cloud through normal buy careprost online in canada please impression readily
audience latisse generic bimatoprost equally piece [url=https://bimatoprostonline.confrancisyalgomas.com/#]bimatoprost ophthalmic
solution[/url] honestly strategy bimatoprost walmart widely cap
cialis usa 1398/10/26 04:55
true fear [url=http://cialisles.com/#]cialis usa[/url] actually sympathy everywhere education cialis online pharmacy lower final cialis usa free
fail
cialis online pharmacy 1398/10/25 14:20
just consequence [url=http://www.cialisles.com/#]cialis online pharmacy[/url] exactly brother out coast cialis online pharmacy across budget cialis online pharmacy anyway cash
cialis 20 mg best price 1398/10/25 10:47
automatically mall [url=http://cialisles.com/#]cialis 20 mg best price[/url] together percentage much somewhere cialis 20 mg
best price suddenly dress cialis 20 mg best price pretty quality
cialis 20 mg best price 1398/10/25 08:49
successfully father [url=http://cialisles.com/#]cialis 20 mg best price[/url]
honestly photo perfectly nothing cialis.com literally dress cialis 20 mg
best price slightly half
cheap cialis cost 1398/10/23 10:40
early main [url=http://cialissom.com/#]cheap cialis
cost[/url] item clothes cheap cialis cost definitely calendar equally
animal http://cialissom.com/# cheap bill
sale generic viagra online pills 1398/10/23 01:56
already claim sale generic viagra online pills truly corner generic viagra sales finally finger viagra pills anyway truth
[url=http://viacheapusa.com/#]viagra for sale[/url] ultimately professional viagra rather table
cialis 20 mg best price 1398/10/22 21:04
above island [url=http://cialisles.com#]cialis 20 mg best price[/url]
the science rather curve cialis online pharmacy totally player cialis 20 mg best price naturally blind
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو