تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - قوم لک وزبان لکی

اسلایدر

قوم لک وزبان لکی
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

کاسی،گاسی(لک) از اولین مردمان ایرانی بودند که قبل از ورود اریاییها در سرزمینهای غربی ایران زندگی میکردند واینان همان ایرانیان اصیل هستند .شاید کهن‌ترین سندی که از لک‌ها درست نام برده‌است کتابی است با عنوان:

 (the American cyclopedia)  به معنی دایره‌المعارف. در این کتاب آمده‌است چهار قوم اصلی ایران را: ترک‌ها، کردها، لک‌ها و عرب‌ها تشکیل می‌دهند.

لک ها دارای زیر شاخه هایی همچون لرها و بختیاری ها نیز هستند (خانم Mary Shiel کتاب نظری اجمالی بر آداب و زندگی در ایران چاپ 1856 لندن انگلستان).

لک‌ها در سرتاسر ایران پخش شده‌اند، ولی در غرب ایران تمرکز بیشتری دارند. در این کتاب ذکر شده‌است: لک‌ها از خون ایرانیان اصیل هستندمعنای اصلی لک "مرد " است ولی وجه تسمیه ی معتبر دیگر آن به معنای "صد هزار " است .از اینجا میتوانیم نتیجه بگیریم که لکها همان قوم کاسیت هستند.


قوم لک یکی از قدیمی ترین اقوام در ایران است. تمدن قوم لک از تمدن کردها و لرها بیشتر است که این مطلب نشان می دهد قوم لک نه کرد است نه لر و بر گرفته از این دو قوم نیست ولی به دلیل نزدیکی قوم لک به کردها و لرها به مرور زمان زبان لکی دست خوش تحولاتی شده که باعث شده کلمات کردی و لری وارد زبان لکی شود ولی اگر در زبان لکی بنگریدخواهید دید که اکثر کلماتی که در زبان لکی است در هیچ زبانی یافت نمی شود که این نشان می دهد لکی کهن تر و تمدنش بیشتر  از کردی و لری است. لازم بذکر است که لک ها 80 در صد از جمعیت لرستان را تشکیل داده اند .

 .      

این اقوام به موازات ایلامیها بر بخش هایی از لرستان تسلط داشته اند. قومی بوده اند که چیره دستی فوق العاده ای در ساختن مصنوعات مفرغی داشته اند.

آنان سوارکارانی دلیر و جنگجو یان ماهر بودند. که بارها با همسایگان خود از حمله ایلامی ها و بابلی ها در افتادند. که در نتیجه پادشاه آنان به نام گانداش به پادشاهی دولت بابل نشست و دولت بابل را سرنگون  ساخت و مدت شش قرن بر آن سرزمین حکم رانی نمودند.و در آخر توسط ایلامی ها شکست خوردند و به سرزمین خود یعنی لرستان فعلی بازگشتند.
 
خدای قوم کاسی(رشنو) نام داشت،که در زبان آنها به معنی عدالت بود. که امروزه طایفه ای به این نام در جنوب غربی استان لرستان یعنی شهر رومشکان  و بعضی در شهرستان کوهدشت وعده ای در شهرگراب ساکن هستند.
لک های امروزی بازمانده ی قوم کاسی هستند که سکونت گاه امروزی قوم لک (لکستان) شامل جنوب ، غرب ، شمال، شمال شرقی، لرستان ـــ جنوب و غرب همدان ــــ شرق استان کرمانشاه و شرق  استان ایلام می باشد.که بخش های دیگر از طوایف لک در کردستان عراق، کرکوک و خانقین سکونت دارند. مادها پس از ورود به زاگرس اقوام بومی آنجا یعنی کاسی‌ها، الیپی‌ها، لولوبیان و عیلامیها و دیگر اقوام آسیانی را در خود حل کردند و زبان ایرانی خود را در منطقه رواج کامل دادند که در این میان یکی از اقوام کاسی بنام دیااکو با زیرکی وزکاوتی که داشت به پادشاهی مادها رسید.

استرابون مورخ یونانی می نویسد: کاسی ها قبل از ورود آریایی ها در حدود هزاره سوم پیش از میلاد از ارتفاعات قفقاز و آذربایجان به کناره ی دریای مازندران آمدند و نام خود را بر این دریا دادند و نام آن را دریای کاسپین یا کاشی نامیدند. و این دریا در اصطلاح اروپایی به نام دریای کاسپین شهرت یافت. در زمان مهاجرت در شهر های کاشان سکونت نمودند. و نخستین بار همدان را ساختند و آن را آکسیان نام نهادند.

زبان لَکی : زبان طوایف لک از زبانهای ایرانی شاخه شمال غربی رایج در مناطق غرب ایران است. حدود یک‌ونیم میلیون نفر شامل یک میلیون نفر با زبان مادری) به این زبان سخن می‌گویند.لکهادر آغاز پیدایی و تجمع خود حدودأ صد هزار خانه بوده‌اندبه همین دلیل آنها را «لک»؛ یعنی، «صد هزار» نامیدند لک ها دارای زبان مشترک هستند که به آن زبان لکی میگویند. و هیچ کدام از ما در زبان بودن لکی شک ندارد کماآنکه لکی به عنوان یک زبان در ISO-639-3 که استاندارد بین المللی زبان ها است به عنوان یک زبان ثبت شده و علامت اختصاری آن LKI است.

در کاوشهای باستانی ژاک دومرگان، هرتسفلد، گیرشمن و ژرژکنتو، دشلفان و سرزمینهای پیرامونی آن که همگی لک زبانندرا بخشی از یک تمدن بزرگ شرقی شناخته شده معرفی نموده اند، تمدنی که به تمدن مفرغ مشهور شده است

زبان لکی میراث دار زبان پهلوی و اوستایی است فارسی امروزی می تواند در برخورد با زبانهای بیگانه بسیار از زبان لکی استفاده نماید ما برای واژه ی هواپیما =بالنه را بکار می بریم و می توان برای ژنتیک واژه ی بن چین را انتخاب کرد. فرشه در زبان اوستایی به معنی نورانی و درخشان است که ما اکنون نیز این واژه را به همین معنا بکار می بریم و مواردی چون اسپی= سفید/---ویر=هوش---درو=دروغ و بسیاری موارد که خود مطلبی جداگانه می طلبد.

سرهنری راولینسون اولین كسی است كه به طور مشخص متوجه رابطه بین زبان لكی با زبان پارسی باستان شد. وی می‌گوید: (زبان لكی) با كردی كرمانشاهی كمی فرق دارد و اگر كسی به یكی از این دو زبان آشنا باشد دیگری را به راحتی میفـهمد) تاكنون این گویش‌های رایج در منطقه كوهستانی زاگرس را بازمانده زبان پهلوی می‌دانستند ولی عقایدجدیدتری وجود دارد که زبان لکی مشتق شده از فارسی باستان است  كه همزمان با زبان پهلوی به طور جداگانه و مشخص صحبت می‌شده است. ودکتر خانلری در تاریخ زبان فارسی نیز اشاره ای به زبان لکی داشته است.

  درمجموع  می توان گفت زبان لکی یک زبان زیبا و آهنگین است که واژه های باستانی و کهن فارسی به قدر زیادی درآن  وجود دارد. و شکل قدیمی و اصیل برخی واژه ها و شیوه ی جمله بندی اصیل در این زبان  باعث می شود که ابراز نمود زبان لکی به جا مانده ی زبان های پارسی باستان و پهلوی است.ودراین زبان واژه هایی می توان پیدا کرد که با زبان های پهلوی اشکانی و پارسی میانه مشترک هستند.ازاینرو می توان گفت که مهم ترین مآخذ لکی زبان پارسی باستان است همچنین زبان لکی باقی مانده زبان اوستایی است و شباهت بسیار زیادی در مورد ریشه های زبان لکی و اوستا دیده شده است.

 

ادبیات

از ویژگی‌های لکی، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است. برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت مرحوم اسفندیارخان غضنفری تحت عنوان «گلزار ادب لرستان» گردآوری شده‌است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانند ملاپریشان، ملا منوچهر و ملا حف‌علی و اخیرا رضا حسنوند و عزیز بیرانوند(خم گرین) شعرهایی به این زبان سروده‌اند.

از دیگر آثار مکتوب می‌توان به سروده‌های اهل حق نظیر: کلام خان الماس، نامه سرانجام، هفتوانه پهلویانه عسگری عالم و خم گرین عزیز بیرانوند اشاره کرد. دیگر اثر مشهور شاهنامه لکی است که اخیرا انتشارات اساطیر آن را منتشر کرده‌است.

مذهب و موقعیت جغرافیایی

لکهای غرب ایران مسلمان وشیعه میباشند.. لک ها در زاگرس مرکزی- عراق- شمال خراسان و داغستان پراکنده گشته اند که همین امر سبب کاهش موضعی تعداد آنها ولی افزایش کلی تعداد شده است نکته قابل توجه بیشتر بودن جمعیت لک ها در عراق نسبت به ایران است مردم قوم لک در عراق در ناحیه مندلی و شهرهای مجاور آن زندگی می کنند. تخمین زده می شود که بیش از دو میلیون نفر لک در عراق سکونت داشته باشند که با احتساب جمعیت لک های ایران آمار لک های ایران و عراق به بیش از سه میلیون نفر خواهد رسید(طبق سرشماری سال ۸۵)

  نقشه شهرستان کوهدشت وشهر و روستاهای همجوار

 

    شرق                                  شمال                                   غرب

 

 

  

                                                    جنوب

 

ماهـــهای لکــی

ماه‌هایی که در تقویم لکی وجود دارند بازماندهٔ ایران باستان و تعالیم میتراییسم است. به گونه‌ای که لک‌ها همانند ایرانیان باستان، اول آبان را ابتدای زمستان می‌دانند. ماه‌های لکی و معادل‌های آنان در تقویم ایرانی در زیر نگاشته شده‌است.

ماه ایرانی

ماه لکی (مانگ له کی)

الفبای لاتین

فروردینگان

په نجه

pence

اردوبهشت

مێرێان

mêrêan

خرداد

گاکوور

gakûr

تیر

ئاگرانی

agranî

مرداد

مردار

mirdar

شهریور

ماڵه ژێر

male jêr

مهر

ماڵه ژێر دوماێنه

male jêr domaêne

آبان

تویل ته کن

toîl tekinn

آذر

مانگه سێه

mange sêe

دی

نورووژ

niwrûj

بهمن

خاکه لێه

xake lêe

اسفندگان

مانگ ئێد

mang êd




می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
How long does Achilles tendonitis last for? 1396/05/6 09:10
This paragraph provides clear idea in support of the new viewers of blogging,
that truly how to do blogging.
manicure 1396/02/13 23:44
This is a topic that is close to my heart... Take care!
Exactly where are your contact details though?
manicure 1396/02/11 19:47
Nice response in return of this query with firm
arguments and telling the whole thing about that.
یونس 1394/08/8 20:59
سلام
دقیقا هویت قوم لک های به قدمت تایخ می باشد

،قوم هاو مورخان تاریخ از تاریخچه و اصالت

قوم لک به عنوان منبع و اصالت دادن به قوم

و صحبت های خود استفاده می کنند .
gandomban . پاسخ داد:
سلام دوست عزیز
ممنون از نظرت
امیر 1394/08/7 01:56
اطلاعات علمی شما بسیار ضغیف است لكی به طور قطع و یقین شاخه ای از كردی جنوبی و نزدیك ترین گویش به كلهری است به طوری كه یك كرد كرمانشاهی و یك كرد لك زبان جز تفاوتی اندك در نحوه استعمال برخی واژه ها هیچ تفاوتی را در سخن یكدیگر احساس نخواهند كرد لطفا سری به شهرهای كرمانشاه ، اسلام آباد ، گیلانغرب ، سرپل ذهاب ، قصرشیرین ، ایوان غرب ، ایلام ، كرند ، ماهیدشت ، سنقر و حتی كنگاور و صحنه ( كه به زعم شما لك هستند ) بزنید تا متوجه راستی این مطلب بشوید .
gandomban . پاسخ داد:
سلام دوست عزیز
از اظهار نظرتان ممنونم
مدنظرتان باشد که لک یکی از قدیمیترین اقوام ایرانی است که زبانی کاملا مستقل دارد برخی از مناطقی که شما فرمودید بخشی از لکستان هستند که به علت مجاورت طولانی مدت با اقوام کرد یه مقدار لهجه کردی گرفتند وگرنه در اصل لک زبان ند. ضمن اینکه نیازی به سر زدن به مناطقی که فرمودید نیست چون بنده آنقدر برخورد با انواع قومیت ها دارم که تفاوت لک بودن با کرد بودن خیلی راحت قابل تشخیص باشد.
Ali M 1394/08/6 00:56
عالی خیلی خوبه خداقوت
gandomban . پاسخ داد:
درود بر شما دوست عزیز
Ali M 1394/08/6 00:56
عالی خیلی خوبه خداقوت
gandomban . پاسخ داد:
درود بر شما
امیدوارم لذت کافی برده باشید
1394/06/23 13:10
به جای هویت سازی هویت شناسی کنید.
اگر فکر می کنید کسی این حرفها را از شما قبول میکند سخت در اشتباهید
gandomban . پاسخ داد:
دوست عزیز سلام
لک ها نیازی به هویت سازی ندارند وقتی هویتی به قدمت تاریخ دارند.
موفق باشد
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت