تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - گذری بر جغرافیای تاریخی الشتر

اسلایدر

گذری بر جغرافیای تاریخی الشتر
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

الشتر مرکز شهرستان سلسله و از شهرهای کهن و ادب پرور لرستان است.

جغرافیای تاریخی :

 حاصل خیزی و موقعیت جغرافیایی ویژه این منطقه مورخان و جغرافیا نویسان دوره تسلط عرب و بعد از آن را بر آن داشته كه هر كجا اسمی از مناطق كردستان و لرستان به میان بیاید ذكر این منطقه را به میان بكشند در كتاب های تاریخ و جغرافی های پیش از اسلام نامی از این منطقه به نام الشتر دیده نمی شود اما كلماتی در لابه لای كتاب های تاریخ یو جغرافیایی دوران پیش از اسلام دیده می شود كه مشابهت زیادی به كلمه (الشتر ) دارند كه در وجه تسمیه ذكر آنها بیایند توجه به آثار باستانی قوم كاسی كه در موزه های ایران و اروپا از این قوم به دست آمده معلوم می گردد كه الشتر نه تنها جزء قلمرو این قوم بوده بلكه الشتر به منزله مردمك چشم سرزمین های تحت تسلط قوم كاسی بوده است شگفتی هایی كه ذكر آنها گذشت و اكنون در میان كوه ها پراكنده اند در تأیید این گفتار كمك می نماید علی محمد ساكی در كتاب جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان می نویسد :

(بعید نیست شهر زیبای (نیسا) كه اسكندر كبیر برای دین اسب های خوش اندامش رنج سفر غرب ایران را بر خود هموار كرده است در همین الشتر واقع شده باشد )  این گفته بنا به سنگ نوشته های كه در چند سال اخیر در نقاط تحت سیطره قوم كاسیت پیدا شده و از آن قوم نامبرده و مرحوم رشید یاسمی در كتاب كرد و پیوستگی نژادی درباره آنها به بحث می پردازد و می گوید كه شهر (نیسا)در زهاب كرمانشاه واقع بوده نه د رالشتر و لاكن در كتاب های تاریخ و جغرافیای دوران تسلط عرب و بعد از آن به كرات نام این سرزمین با تلفظ های گوناگون دیده می شود یاقوت الهموی در كتاب معجم  البلدا آنر ا ناحیتی نزدیك نهاوند به 10 فرسنگی آن و دوازده فرسنگی شاپور خواست ذكر كرده است و از آن به (لاشتر) و (اشتر) نام برده حمد الله مستوفی در كتاب نزحه القلوب كه در سال 740 هجری به رشته تحریر در آورده و در ذكر بقا كردستان سخن از الشتر به میان‌اورده و می گوید (الیشتر شهری وسط است و جایی نزه و در آن آتش خانه اروخش بوده است ) نویسنده عالم آرای عباسی كه درباره طوایف لر كوچك سخن می راند (الشتر) را (الشه) ذكر كرده است مألف گوید صورت گاوماسا گویند كه به زبان خرس قدیم به معنی گاو ماهی است و زیر آن از بتن هجر آب عظیمی خارج و جاری و به طرف بیستون كرمانشاه می رود دو منبع را سراب گاوماسا گویند اراضی بسیاری را مشروب می سازد و ناحیه و دهكده اشترنان نیست جزء دهكده كه اشتران نام آن است و او در دره ی خرم رود واقع بین تویسركان و همدان است و مسافت آن تا نهاوند 8 و 9 فرسنگ است مالك این دهكده خوانین اشتران و ساكن در خود دهكده و پبیدولت و تمولی نیستند اشتران حاصل خیز و جای خوبیاست و اشتر میانه همدان و نهاوند نیست مرحوم دهخدا پس از بیان نوشته مرات البلدان كه رد بالا بدان اشاره شد در مبحث حرف (الف) می نویسد : «وز معانی آرد : اشتر یكی از بلاد جب جبال نزدیك همدان و نهاوند است و آن را الشتر می گویند گروه بسیاری از بقیهان و متصوفه بدان منصوبند‌ آقای پورداوود می نویسد : اما دشت های الیشتر یا الشتر كه استخری لاشتروبن الاشیر و یاقوت در یك جا اشتر و در جای دیگر لاشتر (الاشتر ) می نامند نزد چند تن از خاور شناسان محل نما پرورذشگاه اسب دانسته شده و همان جا را سرزمین نساء كه داریوش از آن نام می برد شناخته است » در فرهنگ ایران باستان نوشته شده است كه «الشتر قصبه ای است از دهستان حسنوند مركز بخش سلسله شهرستان خرم آباد كه در 54 هزار گزی شمال خرم آباد قرار دارد جلگه و سرد سیر است سكنه آن حدود شیصد و پنجاه تن شیعه هستند و به زبان لكی لری فارسی و تركی سخن می گویند آب آن از سراب زز و امارت تأمین می شود و مزارع كریم آباد ،مجید‌آباد و حیدری ، مرید آباد جز این قصبه هستند محصول غلات ، برنخ ؟، حیوانات ، لبنیات و پشم است در حدود 150 باغ دكان و دو دبستان و بهداری و دامپرشكی و پست و تلگراف و سبت امار و محضر دیته ژاندارمری دارد بخشدارسی سلسله در این قصبه است الشتر در انتهای راه شوسه فرعی خرم اباد به الشتر كه در موقه خشكی اتوموبیل رو است قرار دارد و در خاور آبادی مزبور قلعه »مستحكمی است به نام قلعه مظفری كه در شصت سال قبل به وسیله مهدی خان امیر عشایر و مهر علی خان امیر منظم ساخته شده قسمت اعظم آن فعلاص مورد استفاده دولت است نام قدیم قصبه مزبور مظفری بوده است در اوایل قرن هشتن هجری ولایت كردستان علاوه بر نقاط كرد نشین فعلی ایران شامل قلعه از لرستان (الیشتر) و ناحیه شهر زورد در عراق نیز بوده است الشتر فعلاً جز پیكوئه لرستان است لاكن در قرن چهارم هجری در دست عمرا حسنویه كرد بوده این چنانكه امیر ابو النجم بدر بن حسنویه كرد در الشتر بر روی آب كشكان پی بزرگ ساخت كه سال ها مهر قدافل بوده اكنون نیز بر جایی است جز دو چشمه وسط كه فرو افتاده است بنا بر قول سراورل اشتاین –باستان شناس انگلیسی كه در سال 1935 میلادی به آنجا رفته است ارتفاع چشمه را 62 پا و طول پل 213 متر است در انتهای پل در ساحل راست رودخانه تخته سنگی است كه خطوط كوفی ظریفی بر آن نقش شده است .ایسترنج در جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی آنجا كه سخن از ایلات جبال به میان می آید می گوید  در الشتر آتش كده ای قدیمی وجود دارد موصوم به دخیش (ارخش یا اوخش) ولی متأسفانه هیچ كدام از جغرافیا نویسان موضوع این شهر را ذكر نكرده اند فقط دشت الشتر هنوز معروف است و شاید یكی از مواضع ویران‌آن همان شهری باشد كه حمد الله مستوفی به آن اشاره كرده است علی محمد ساكی به نقل از كتاب های آثار الاول و سر گذشت مسعودی می نویسد : «الشتر شهری معتدل در لرستان » مسعود میرزا زل السلطان فرزند سفاك ناصر الدین شاه نیز نام این منطقه را لشدر ضبط كرده است و از شهر های خرابه اش محسوب داشته است ) در زمان تسلط مغول و رواج ایل نشینی و زندگی چادری در ایران كم كم اعتبار گذشته خود را از دست داده و شهر آباد آن مبدل به ویرانه شده كه اكنون كسی نمی داند جای آن در كدام گوشه است و اگر كسی اظهار عقیده می كند و گوشه ای را نشان می دهد از روی حدث و گمان است نه از روی اطمینان و یقین البته وجود كوهستان ها و دوری از مركز و دوران هرج و مرج آخرین پادشاه قاجار و خانبازی و نداشنتن سرپرست لایق و شایسته در سرنوشت این سرزمین مؤثر افتاده و سبب گردیده كه مورخین و جغرافیا نویسان قراعت كلمه الشتر را به صورت های گوناگون در ج كنند و از این ها گذشته این مورخین و جغرافیا نویسان اكثراً به این منطقه سفر ننموده و از نزدیك آن را مشاهده نكرده و تلفظ واژه الشتر را از زبان بومیان نشنیده اند و هر كدام با تكای دیگری هر كجاكه ذكری از دیار لرستان آمده از آن یادی كرده اند باید توجه داشت كه تلفظ واژه الشتر به فتح اول و كسر دوم و فتح چهارم از چند سال اخیر میان تحصیل كرده ها رواج پیدا نموده است تلفظ این واژه از نظر افراد عادی بومی الیشتر به فتح اول و كسر دوم چهارم است .

 

وجه تسمیه الشتر :

 

 یطوریكه در مبحث سابق تاریخی سخن به میان آمد در كتاب های تاریخی و جغرافیایی پیش از اسلام نامی از این منطقه به نام الشتر یا (لیشتر ) یا (لاشتر)  بر دهنشد ما اما كیاتی در لابه لای كتاب های تاریخی و جغرافیایی دوران های پیش از اسلام دیده

می شود كه مشابهت زیادی با واژه الشتر دارند . حمد الله مستوفی در كتاب نزمه القلوب كه در سال 740 هجری نگاشته شده می گوید(لیشتر شهریست وسط و جای نزه در آن آتش خانه اروخش بوده است) وجه مشترك میان «لیشتر» و «شترو» بواسطه پرستش دین زرتشت و وجود آتش خانه در این محل به چشم می خورد . یا دور تر می رویم و به تاریخ قوم كاسی یا كاشو كه قدیمی ترین قوم می باشند كه در سرزمینهای غرب ایران زندگی كرده اند و از آنها آثاری بجا مانده به جستجو بپردازیم می بینیم در كتیبه هایی كه در چند سال اخیر در زهاب كرمانشاه پیدا شده و نویسنده نامدار مرحوم رشید یاسمی متن فارسی آنها را در كتاب كرد و پیوستگی نژادی او ، آنجا كه درباره ادیان قوم كاسیت به تحقیق می پردازد به واژه «اله ایشتار» كه یكی از خدایان این قوم بوده بر می خوردكه وجه مشترك وجود دارد . آنچه مسلم است  ، از تسلط اعراب به اینطرف ، نام الیشتر با تلفظ ها و قرائتهای گوناگون كه ذكر آنها گذشت به این سرزمین اطلاق شده.

 

نژاد مردم الشتر :

 

   برابر نوشته هایی كه در كتاب های كه درباره ریشه نژادی لر است معلوم شد مردم بخش الشتر از نژاد لر می باشند . و در دوران های گذشته تمدن درخشان و شهری از یبا در الشتر بوده است بی گمان هیچ منطقه ای از مناطق لرستان از نظر چراگاه و سر سبزی به پای این منطقه نمی رسد . در اثر كاوشهای باستان شناسی در سال های اخیر مقداری زیادی اسب و لوازن اسب از قبیل دهنه و غیره در این منطقه پیدا شده و به دست آمدن این مدارك می توان چنین حدس زد كه مردم این سرزمین از نخستین قومی در دنیا هستند كه به تربیت اسب همت گماشته اند . اگر چه لهجه این قوم به كردی شبیه است و لر ها آنها را لك می گویند . از اینكه لر هستند شكی نیست و این دگرگونی لهجه در اثر این بوده كه در گذشته این سرزمین میان لر ها و كرد ها دست به دست گذشته است . در جهان پهناور هیچ نژادی پیدا نمی شود كه با سایر نژاد ها مخلوط نشده و نژاد واحدی باشد اگر مردم منطقه ای از حیث پوست و رنگ و وضعیت جسمانی بهم دیگر شبیه اند تحت تأثیر اوضاع جوی منطقه قرار گرفته اند . و یا اگر در دوران های اخیر مردم منطقه ای را از نژاد یك فرد واحد بدانند ، منظور آن نیست كه در زمان آن شخص آن منطقه منحصر بوجود او بوده و دیگر كسی غیر از او در آن سرزمین زندگی نمی كرده اگر این را مسلم بداریم بایستی قصه آدم و هوا را در هراز سال گذشته از نو زنده كنیم و بگوییم آدم و هوا در فلان منطقه كه هیچ كس نبود فرود‌آمدند و فرزندانی از آنها به وجود آمد حال كه این مسأله مورد قبول نیست دیگر نمی گوییم تمام مردم فلان منطقه از نژاد فلان شخص واحد هستند . پس تمام نژاد ها با هم آمیزش پیدا كرده اند ولی در عین حال خصائص نژادی آن منطقه كه مورد تهاجم واقع گردیده حفظ شده است . طوایف كنونی منطقه الشتر كه آنها را از نس اولادان مسلمان می دانند عبارتند از :

 

1-           طایفه حسنوند

 

2-           طایفه یوسفوند

 

3-           طایفه كولیوند

 

 مظفر الدین شاه حكمران لرستان با مردم سلسله پیوستگی ها داشت . بنا به نوشته سر اورال امتین كه از كارهای ساختمانی او نام می برد تا سال 1890 میلادی در خرم آباد بسر

می برده است 

 

 آثار باستانی الشتر :

 

 در گذشته كه انسان اسیر چنگال طبیعت بوده است برای تنازع بقاء به هر وسیله ی دست زده بودن اینكه خودش متوجه نبردش با طبیعت باشد . این جنگ ساده و در عین حال شگفت انگیز به جایی رسیده كه انسان امروز بتواند تا اندازه ای بر طبیعت چیره شود . رفته رفته آنها را توسعه داده تا به شهر نشینی و تمدن امروزی نایل‌آمده است . از كوه هی طالش گرفته تا كوه های آذربایجان شرقی و غربی بویژه كوه های كردستان هیچ كدام از این كوه ها به اندازه منطقه لرستان بویژه كوههای الشتر دارای غار نیست . منطقه الشتر در عین كوهستانی بودن ، سر زمینی است جلگه ای و هموار و آثار و بقای گذشته در آنجا بخوبی معلوم و مشخص است .

 

آثار باستانی الشتر عبارتند از:

 

1-  پل الشتر : امیر ابوالمنجم بدر بن حسنویه كرد در الشتر بر روی آب كشكان

 پلی بزرگ ساخت كه سال ها ممر قوافل بوده اكنون نیز بر جای است .

 

2-  آثار شهر خرابه الشتر : در نقاط مختلف الشتر جاه های زیادی وجود دارد كه آثار شهر در آنجا به چشم می خورند . اما به درستی معلوم نیست كه شهر مشهور الشتر در كدام یك از آن جاه ها بنا شده .                

 

3-  امام زاده امیر : این بنا كه بشكل گنبد ساخته شده در چند سال اخیر از زیر خاك بیرون افتاده و از بنا های بعد از اسلام است . قبری در داخل آن بوده كه به وسیله چند نفر شبانه ویران و زینت آلات آن به سرقت رفت . اما ساختمان آن هنوز بر جای است .

 

4-  قلعه مظفری: این بنا وسیله صید مهدی خان و مهر علی خان منظمی در یكصد سال پیش بنا شده وساختمان آن بخوبی بر جایی است . اما در سال های اخیر بكلی ویران و اثری از آن نیست .

 

5-  سلطان مشرق : در بالای سراب امسیر و در حدود دویست متر بالاتر از دامنه كوه ساخته شده این بنا بشكل برج مراقبت می باشد و از بناهای دوره اسلام است .

 

6-  آسیاب گوری : بنای این آسیاب تماماً از سنگ و آهك می باشد و نسبت به سلطان مشرق قدیمی تر است . آب این آسیاب را از رود كهمان آورده اند و آثار جوی به خوبی مشهود است .

 

گذشته از آثاری كه نام بردیم ، در دامنه كوه های گرین و سپید كوه آثار باستانی به چشم می خورد كه احتیاج به كاوش باستان شناسی دارد .

 

دین و مذهب :

 

  همانطوری كه در بخش سوابق تاریخی وریشه نژادی لر می بینیم برابر مدارك موجود پیش از اینكه دین زردتشت دین رسمی ایرانیان باشد مردم این منطقه مانند سایر مناطق دیگر ایران ستارگان را ستایش می كردند . پس از ظهور زرتشت گرویده و در این منطقه آتش خانه ای به نام اروخش یا اروخیش جهت نیایش وجود داشته است كه حمد الله مستوفی بدان اشاره كرده است . اما پس از تسخیر ایران به وسیله اعراب ، منطقه لرستان به دین مبین اسلام گرویده اند بنا به گفته عالم ارای عباسی از قدیم شیعی مذهب و به اهل بیت طیبن وطاهرین موصوف بوده اند . ملا محمد حسن كولیوند كه بعضی از حروف قرآن را در قالب شعر ریخته و معنی جدیدی به آنها بخشیده است ، طوری با حروف بازی كرده و آنها را در زنجیر شعر به بند در آورده كه در شنونده اثر عمیق می گذارد . مردم منطقه الشتر عموماً شیعی مذهب و تعداد كمی علی الهی در میان‌انها به چشم می خورد . در میان طبقات تحصیل كرده مكتبخانه های قدیم این بخش در گذشته افكار حروفی رواج داشته كه اكنون از گرایش آنها باین افكار خبری نیست .

 

وجه تسمیه زبان لكی :

 

   زبان مردم الشتر لکی است.   زبان لكی زبانی است كه در بین طوایف خرم آباد میان ، بیرانوند ، حسنوند ها و دلفان ها رواج دارد . علاوه بر این طوایف مردم حرسین كرمانشاه نیز به زبان لكی سخن می گویند در میان این مناطق بازز اسبابی دریافت می شود كه هر منطقه نام خاص دارد آن اسباب به كار می برد ولی در عین حال همه ی مردم آن مناطق به آن نام ها آشنائی كامل دارند . اگر به طور دقیق محاسبه شود اشخاصی كه به زبان لكی سخن می گویند بیشتر از لر ها هستند ، حال كدام زبان از زبان دیگر گرفته شده معلوم نیست . اما در این اصل این دو زبان از ریشه و بن یكدیگر بوده و تمام لك ها و لر ها زبان همدیگر را به خوبی درك كرده و پاسخ می دهند. در مورد وجه تسمیه زبان لكی در كتاب جغرافیای نظامی رزو ارا نوشته شده : اما زبان لكی زبانی است كه رد طوایف حسنوند ، بیرانوند ، دلفان مصطلح است . ولی هر دو لهجه از زبان فارسی قدیم مشتق شده و كلیه كلمات و عبارات آن با نقاط فارسی قدیم شبیه می باشند و تصور می گردد به علت كوهستانب بودن منطقه و دوری از مرزك و عدم تسلط بیگانگان در كلمات ان تغییری رخ نداده است . چون كلمه «لك» مأحذ از هندی است و در شعر فارسی به همین معنی بسیار آمده ؛ اگر لر ها در گذشته این اسم را از معانی فارسی آن به عنوان اهانت به لك ها نزده باشند ، درستی آن بعید به نظر نمی رسد .

 

منبع:وبلاگ الشتر شهر من

 



می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
Can better posture make you taller? 1396/05/6 18:25
Howdy I am so delighted I found your website, I really found you
by accident, while I was browsing on Bing for something else, Regardless I
am here now and would just like to say thank you for a tremendous post and a all round thrilling blog
(I also love the theme/design), I don’t have time to read it
all at the moment but I have saved it and also added your
RSS feeds, so when I have time I will be back to read
much more, Please do keep up the awesome b.
How do you get a growth spurt? 1396/05/6 10:11
Hey this is somewhat of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG
editors or if you have to manually code with HTML. I'm starting a blog
soon but have no coding expertise so I wanted
to get advice from someone with experience. Any help would be enormously appreciated!
Can you get taller with yoga? 1396/04/25 04:28
Greetings! This is my 1st comment here so I just wanted to give a quick shout
out and say I genuinely enjoy reading your articles. Can you suggest any other blogs/websites/forums that cover the same topics?
Thank you so much!
velvetzipse.wordpress.com 1396/02/30 04:09
I am now not positive where you are getting your info, however great topic.
I must spend a while learning more or figuring out more.
Thank you for excellent information I used to be looking for this information for my mission.
manicure 1396/02/18 10:56
I visited many sites except the audio feature for audio songs present at
this web page is in fact superb.
manicure 1396/02/11 19:46
I am not sure where you are getting your information, but great topic.
I needs to spend some time learning much more or understanding
more. Thanks for great information I was looking for
this info for my mission.
manicure 1396/01/18 21:07
If some one needs to be updated with latest technologies after that he must be pay a
visit this site and be up to date all the time.
1394/08/26 21:58
الشترفعلی مطابق اسنادومدارک سابقا موسوم به شهر (آل اشتر) بوده وساختمان وتمدن آن قدیمی ودراطراف آن نیزآثاروعلائم زیادازتمدن گذشته بدست می آیدودرپشت قلعه دولتی درخودالشتر آثارشهرخرابه(آل اشتر)دیده میشود.
gandomban . پاسخ داد:
درود بر شما دوست عزیز
مطلبی با موضوع تاریخ الشتر باستان در سایت منتشر شده در صورت نیاز به لینک زیر مراجعه کنید
WWW.gandomban.ir /post/292
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت