تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - ملا پریشان

اسلایدر

ملا پریشان
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

آب و خاک این مرز و بوم بزرگان بی‌شماری را در دامان خود، پرورده است که حصار فراموشی بر اثر مرور زمان، بسیاری از آنان را فرو

 گرفته است. معرفی و شناساندن این بزرگان چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور و منطقه، وظیفه‌ای است همگانی و بر هر فرد دوستدار فرهنگ، لازم و واجب است که به سهم خود، جهت معرفی آن‌ها تلاش نماید. در این راستا، به معرفی ملاپریشان، شاعر عارف و دانشمند لرستانی ‌پرداخته می‌شود:.

 

از نام، نسب، زادگاه، مدفن، فرزندان و نحوه‌ی زندگی ملاپریشان، اطلاع چندانی در دست نیست. فقط مرحوم اسفندیار غضنفری(1) جامع دیوان ملاپریشان، در خاتمه‌ی دیوان ملا، ضمن آوردن یک قطعه از اشعار وی، اظهار می‌دارد که در دست‌نوشته‌ای که به دستش رسیده، نویسنده در آن، نام ملا را» محمود« دانسته است که معلوم نیست این دست‌نوشته از کیست و متعلق به چه زمانی است و آیا سندیت دارد یا نه؟ به هر صورت، در احوال و زندگی ملاپریشان، جز این نمی‌توان گفت که وی را »ملاپریشان« می‌گفته‌اند و در شعر، پریشان تخلص می‌کرده و از علمای نیمه‌ی دوم قرن هشتم و احیاناً اوایل قرن نهم بوده است این هم، از آن‌جا استنباط می‌شود که خود ملا، در مطاوی اشعارش اظهار می‌دارد که با شیخ رجب برسی، شارح کتاب »مشارق‌الانوار و مشرق‌الاذکار« معاصر بوده و با وی هم‌کاری و مباحثه‌ی علمی داشته است که خود را نیز بر وی برتری می‌دهد و مدعی است که شیخ برسی فقط در یک رشته، تبحر داشته و در بند بیست و سوم» پریشان نامه« که در مورد عجز ملا رجب برسی است، می‌گوید:

 

از نام، نسب، زادگاه، مدفن، فرزندان و نحوه‌ی زندگی ملاپریشان، اطلاع چندانی در دست نیست. فقط مرحوم اسفندیار غضنفری(1) جامع دیوان ملاپریشان، در خاتمه‌ی دیوان ملا، ضمن آوردن یک قطعه از اشعار وی، اظهار می‌دارد که در دست‌نوشته‌ای که به دستش رسیده، نویسنده در آن، نام ملا را» محمود« دانسته است که معلوم نیست این دست‌نوشته از کیست و متعلق به چه زمانی است و آیا سندیت دارد یا نه؟ به هر صورت، در احوال و زندگی ملاپریشان، جز این نمی‌توان گفت که وی را »ملاپریشان« می‌گفته‌اند و در شعر، پریشان تخلص می‌کرده و از علمای نیمه‌ی دوم قرن هشتم و احیاناً اوایل قرن نهم بوده است این هم، از آن‌جا استنباط می‌شود که خود ملا، در مطاوی اشعارش اظهار می‌دارد که با شیخ رجب برسی، شارح کتاب »مشارق‌الانوار و مشرق‌الاذکار« معاصر بوده و با وی هم‌کاری و مباحثه‌ی علمی داشته است که خود را نیز بر وی برتری می‌دهد و مدعی است که شیخ برسی فقط در یک رشته، تبحر داشته و در بند بیست و سوم» پریشان نامه« که در مورد عجز ملا رجب برسی است، می‌گوید:
وَ اَو گِشت قُرصی، شیخ رجب بُرسی
لَه وحدت حرفی، اَو لَه مِن پرسی
پنجاه سال طریق خدمتم گذاشت
غیر ژَ یَک رشته، جربزه نداشت
و ترسَ سِلمی و سِلمَ تِرسِی
یَسَه ماهیت شیخ رجب بُرسی
(ص51، دیوان)
و بنا بر آن‌چه مرحوم غضنفری در مقدمه‌ی دیوان ملاپریشان آورده، این کتاب، در سال801 هجری، کتابت شده است و با توجه به همین تاریخ، می‌توان گفت که وی در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم می‌زیسته تا بتواند معاصر شیخ رجب برسی باشد.
زادگاه ملاپریشان:
مرحوم اسفندیار غضنفری، زادگاه او را دلفان می‌داند و باز بنا بریک دست‌نوشته که به دستش رسیده، وی را از طایفه‌ی »غیاثوند« واقع در بین سلسله و دلفان می‌داند و معتقد است از مطاوی اشعارش برمی‌آید که اهل دلفان بوده است. اما باز هم سندی ارائه نمی‌دهد و در ادامه، با استناد به بیت زیر، وی را »لر« می‌داند؛ البته شاید منظور از لر، اهل لرستان‌بودن است نه این‌که به گویش لری صحبت می‌کرده است:
ژَ الوار کوه، حق پیدا مَیو یا من فی‌الجبال، خزائنهُ
و در ادامه می‌افزایدکه آقای زیباجویی، در مقدمه‌ی چاپ مغلوط دیوان ملاپریشان، ملا را دینوری تصور کرده است. او معتقد است که زیباجویی برای ادعای خود، دلیل روشنی ارائه ننموده است.
باید گفت که نه آقای زیباجویی و نه مرحوم غضنفری، هیچ‌کدام برای دعاوی خود، دلیل متقنی ارائه نکرده‌اند و همین قدر می‌توان گفت که وی به گویش لکی سخن می‌گفته‌است و اشعارش به لهجه‌ی کرمانجی است که در مناطق جنوبی کردستان، ایلام، کرمانشاه و قسمت‌های لک‌نشین لرستان و همدان به آن، شعرمی‌سرایند. یعنی گویشی‌ که همانند گویش معیار در بین گویشوران مختلف این مناطق به‌کار می‌رود و در واقع هر لک زبانی که بخواهد شعر بسراید به این گویش شعر می‌سراید. اما از فحوای کلام ملاپریشان برمی‌آید که لهجه‌ی اصلی او لکی بوده، آن هم لکی خاص مناطق سلسله، دلفان و طرهان، نه کرد کرماشان بوده و نه کرد کردستان و نه ایلام، زیرا بیش‌تر از کلماتی استفاده ‌کرده‌است که در بین لک‌ها رایج است و از واژه‌هایی که توسط کردهای مناطق مختلف به طور اختصاصی مورد استفاده قرار می‌گیرد استفاده نکرده است. خلاصه می‌توان گفت ملاپریشان، لک زبان بوده و زادگاه او به گستردگی تمام نقاطی است که لک‌ها در آن به سرمی‌برند.
مذهب ملاپریشان:
همان‌گونه که از اشعار ملاپریشان برمی‌آید و با توجه به تأویلاتی که از حروف و کلمات، می‌نماید، معلوم می‌شود که از پیروان فرقه‌ی حروفیه( نقطویه) می‌باشد که مرحوم غضنفری نیز در مقدمه‌ی دیوان، به این امر اشاره کرده و بسط مقال داده است. این فرقه را مردی به نام فضل‌الله نعیمی(تمیمی) استرآبادی(796-740) تأسیس کرد که به علت سخت گیری در مراعات مسایل شرعی به» فضل حلال‌خور« معروف بوده است. این شیخ فضل‌الله به لرستان نیز آمده و بنا بر آن چه مرحوم غضنفری اظهار داشته، در »باغ صوفیان بروجرد اقامت داشته و به نشر عقاید خود می‌پرداخته و در این منطقه به طور اخص و در تمام لرستان به طور اعم، پیروانی داشته است. این فرقه با تأویلات خاصی که از حروف و کلمات می‌نماید به اثبات عقاید و تعالیم خود می‌پردازند که حاکی از بینش و مشرب کاملاً ذوقی و عرفانی آنان است. آنان حروف را بر اساس عقاید از پیش تعیین شده‌ی خود تأویل و تفسیر می‌کنند. هرچند بعضی از این تأویلات، جای تأمل دارند و بیانگر یک حالت تقدس نیز هستند؛ مثلاً در دیوان ملاپریشان در مورد سبع‌المثانی و تفسیر آن آمده است:
حمد دو مرتبه هات ژَ آسمان
یکتایی مختص ذات حق بزان
سبع مثانی و معناش دوان
سبع‌المثانی حمد چارده تن زان
بیست و هشت حروف، هردوان وَ یَک
چارده معصومن بی‌ریب و بی‌شک
ماسوی‌الله گِشت مندرج بین
کام مطلب ژ بیست و هشت حرف نین
مفردات وِیَرد، مرکب وَ جا
ترکیب پی چه کرد و لام الفلا
لام، قلب الف؛ الف، قلب لام
اگر دریافتی قابلی الهام
بینـــه الـف نـــام علیـــّن
ژَ لام دو مشتق، نام بنین
الف الوهیت، لیشان کرد مرفوع
تا که خود معناش پریت بو مطبوع
( دیوان، صص 5-4)
اما ملا در واقع شیعه اثنی‌عشری بوده است و این مطلب، از جای‌جای دیوان ملا نیز مستفاد می‌شود. این نکته از مرثیه‌ای که در سوگ سالار شهیدان گفته است نیز استنباط می‌گردد. به عنوان مثال می‌توان شعر مذکور را در بالا ارائه نمود که سبع‌المثانی را حمد چهارده‌معصوم می‌داند.

 

ملاپریشان لک" در شعری بسیار زیبا و کم نظیر شخصیت امام حسین (ع) را توصیف نموده است. ملا پریشان در شعر امام حسین (ع) رازی از قرآن کریم کشف نموده که تا قبل از وی کسی بدان نپرداخته وآن رابطه ی داستان اسماعیل با شهادت امام حسین و کلمه ی ذبح عظیم در قرآن است.

 

به برکت همین نگاه، اقبال (لاهوری)ماجرای فربانی کردن اسماعیل توسط ابراهیم را با حادثه کربلا ی امام حسین در یک مدار قرار می دهد و باور دارد که راز شناخت "ذبح عظیم" که قران مجید به آن اشاره می کند، ماجرای کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام است.
الله الله بای بسم الله پدر
معنی ذبح عظیم آمد پسر
سرّ ابراهیم و اسماعیل بود
یعنی آن اجمال را تفصیل بود
رمز قرآن از حسین آموختیم
زآتش او شعله ها اندوختیم
سرخ رو عشق غیور از خون او
شوخی این مصرع از مضمون او*
البته انصاف این است که چندین قرن پیش از اقبال لاهوری همین مضمون را شاعر عارف حروفیملا پریشانکه در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم زندگی می کرده، به زبان لکی سروده است. تردیدی نیست وقتی اکثر فارسی زبانان حتی نام ملا پریشان را نشنیده اند چه انتظاری از اقبال می رود که بگوییم او این مضمون را از ملا پریشان گرفته است.
ملاپریشان خطاب به امام حسین سروده است:
"
ای گوهر سروری و ای ذبح عظیم دشت عبادت
ای شمس الضحی که از تشنگی رخت زرد شده بود و جامه ات گلگون..."
ملا پریشان هم راز قربانی شدن اسماعیل را یافته و هم رمز قرآن را به تعبیر اقبال بیان کرده است.**

 

*اقبال لاهوری

 

**روزنامه ی اعتماد ملی ۱۱/۱۰/۱۳۸۷

 

امام حسین (ع)

 

ژه گفته راسان شنفتم نوید کشته عشق او شهیداً شهید

 

توکه دسره س کربلات نوی گذر وه صحرای پربلات نوی

 

تا گه عشقیان بوینی وه چم بی سر و سردار نه صحرای ستم

 

سران وه نیزه ی اعدا بی بدن ابدان وه صحرای ستم بی کفن

 

ژه خوین ویشان رنگین پا و دس خضاب و مدهوش ژه باده ی اله س

 

عجب عشقیان؛پرورده ی خاصان نامشان نماو بری وه آسان

 

چابک سواران شجاع و نورس و جنگ خوشحالان غیور کم کس

 

دشمن افکنان وه بازو یلی شیران بیشه ی مرتضا علی

 

نیکو قامتان گل روی بو مشک تر جبین لبان ژه تشنگی خشک

 

هاشمی اصلان ژه نسل حیدر پی میدان سبقت وه یکدیگر کر

 

نازک میانان قوی دل وه جنگ نهنگ صولتان جلد تیژآهنگ

 

بی نوا میران؛نینوا مسکن یوسف صورتان گلگون پیراهن

 

له معرکه ی عشق ژه گیان گذشتِن ژه گیان شیرین آسان گذشتن

 

چونکه وصل دوست منظورشان بی سر و گیان باختن چوی سورشان بی

 

عشقیان فدای خاک پاتا ن بام فدای او سلطان کم سپاتان بام

 

قتیلان؛خوشا وحالتان بود هنییاً لکُم جناتِ الخلود

 

جام شهادت گواراتان باد نحنُ عطاش و ا نتم ودود

 

ابی عبدالله و فدای نامت یک دمی دنیا نوی وه کامت

 

اول مصیبت جدت پیغمبر بهترین خلق، سید سرور

 

دومین عزای حضرت بتول معصومه کبری،ممدوحه رسول

 

صالحه ی عظما ،محنت زداده ماتم زده ی مرگ باب آزاده

 

سومین عزی نامور پدر شیر کردگار، نفس پیغمبر

 

چارمین عزای والا برادر در دریای علم حضرت داور

 

حسن نونهال باغ مرتضا مسموم صابر ،رضا وه قضا

 

پنجم مصیبت دشت پر خطر زوانم لال بو، خاکم بو وه سر

 

شهید صحرای کربلا حسین و بلای عظیم مبتلا حسین

 

وارث علوم انبیا حسین قتیل فتنه اشقیا حسین

 

وه میدان جنگ چوی حیدر حسین صابر چوی ایوب پیغمبر حسین

 

ذبیح زمان بی یاور حسین بی یار و فرزند و برادر حسین

 

ماتم زده ی مرگ یاوران حسین پامال ستور کافران حسین

 

جسم مطهر نه روی زین حسین له دشت ستم دل پر خوین حسین

 

بدن مشبک بان دشت حسین بهای خوین تو هشت بهشت حسین

 

اهل بیت اسیر هراسان حسین سرت وه نیزه ی ناکسان حسین

 

ای اصل ثابت باغ عبادت ای ذبح عظیم دشت شهادت

 

ای شمس الضحی ژه تشنگی زرد ای گلگون قبای معرکه ی نبرد

 

ای ثابت قدم شجای روژ رزم سرور مردان، مرد صاحب عزم

 

ای شیر یزدان مرد ممتحن شاه کم سپاه نه صحرای محن

 

کس چوی تو صابر و بلا نوی مبتلا وه دشت کربلا نوی

 

جد تو خلیل رهبر انام یک قربانی کرد اویش ناتمام

 

هفتاد و دوتن قربانی کردی حقا نه رای دوس مردانه مردی

 

پرورده ی آغوش خیرالبشر رو شجاع شهید زاده ی حیدر رو

 

بازوی یدالله ژه کار کفته رو گرد آلود سیمای ماه دوهفته رو

 

زینت دامان زهرای بتول رو پی مرگ یاران زار و ملول رو

 

لولو مرجان بحر قرآن رو وارث علوم پیغمبران رو

 

واویلا ژه دست چرخ اخضر رو زاری ضعیفان آل حیدر رو

 

یکه شهسوار گلگون قبا رو گلان گلشن آل عبا رو

 

تنان نازک و بی کفن رو عزیزان در خاک دشت محن رو

 

عروسی قاسم بی و عزا رو آه ژای مصیبت محنت افزا رو

 

قامت شمشاد علی اکبر رو گلو تیر خورده علی اصغر رو

 

عباس علی صاحب علَم رو زینب جرعه نوش جام الم رو

 

زاری سکینه ،ناله کلثوم رو آه و واویلا ژاو دشت شوم رو

 

تازه نهالان باغ حیدر رو ژه تیشه ی اعداء بی بار وبر رو

 

اسیری عترت شاه عرب رو و بی مقنعه و چادر زینب رو

 

فرزند عزیز ساقی کوثر رو لب تشنه شهید نیش خنجر رو

 

بدن مشبک تیر جفا رو حسین قربانی کوی وفا رو

 

وه خاک و خوین تن آغشته رو ثانی حسن ،آه ژای کشته رو

 

ژای مصیبته تا روی مردن رو تا دم تسلیم گیان سپردن رو

 

بگریوم چوی اور بنالم چوی نی مختصر واچوم وی ویانم وی

 

کافران کردن پری ملک ری نخلان گلشن آل عبا،پی

 

ستم بی پایان و اندازه کردن فرزند زهرا وه برده بردن

 

نظر کر وه کین چرخ چنبری قوت کفار ضعف حیدری


* عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام
پی‌نویس‌ها:
1) مرحوم اسفندیار غضنفری، دیوان ملاپریشان را جمع نموده و مقدمه‌ای بر آن نوشته که دراین مقاله، از آن بسیاراستفاده برده‌ام و هرجا از مرحوم غضنفری سخنی به میان آمده منبع سخن همان مقدمه می‌باشد.
2) نسخه‌ای که از دیوان ملاپریشان در اختیار نگارنده است دارای چهار صفحه‌ی سفید است که در آخر پریشان‌نامه، واقع شده است و بدین خاطر به طورقطع نمی‌توان تعداد دقیق بندهای آن‌را مشخص کرد

 

از ویژگی‌های لک‌ها، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است. برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت مرحوم اسفندیارخان غضنفری تحت عنوان «گلزار ادب لرستان» گردآوری شده‌است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانندملا پریشان، ملا منوچهر و ملا حف‌علی و اخیراً رضا حسنوند و عزیز بیرانوند (خم گرین) و کیومرث امیری کله جویی معروف به لک امیر شعرهایی به این زبان سروده‌اند.

از دیگر آثار مکتوب می‌توان به سروده‌های اهل حق نظیر: کلام خان الماس، نامه سرانجام، هفتوانه پهلویانه عسگری عالم و خم گرین عزیز بیرانوند اشاره کرد. دیگر اثر مشهور شاهنامه لکی است که اخیراً انتشارات اساطیر آن را منتشر کرده‌است.

 


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
ujnageda 1397/09/28 04:42
cialis for sale <a href="http://cialisfw.com/">cialis for women</a> tadalafil 20 mg <a href=http://cialisfw.com/>cialis free trial once per year</a>
nneshown 1397/09/27 20:51
tadalafil cialis <a href="http://cialisjesh.com/">cialis coupon walmart</a> tadalafil liquid <a href="http://cialisjesh.com/">cialis from canada</a>
pplunore 1397/09/27 20:20
viagra suppliers <a href="http://viagrajr.com/">generic viagra online canadian pharmacy</a> viagra online without prescription <a href="http://viagrajr.com/">generic viagra india</a>
hhyjLyday 1397/09/27 08:22
cialis price <a href="http://cialishwzbm.com/">buy cialis 5mg online</a> cialis professional <a href=http://cialishwzbm.com/>buy cialis 5mg online</a>
mmqAmapy 1397/09/27 06:59
cialis soft <a href="http://cialisheobg.com/">buy name brand cialis online</a> cheap tadalafil <a href=http://cialisheobg.com/>where to buy cialis online</a>
buy cialis 10mg 1397/09/27 06:47
sgcjdlhx tadalafil 5mg filmtabletten 28 stück rezeptfrei http://www.cialissom.com/ www.cialissom.com cialis 10 mg best price tadalafil può dare dipendenza
qpbjTruts 1397/09/26 18:23
buy cheap viagra online <a href="http://www.viaqraonllne.com/">when is viagra generic</a> new viagra <a href=http://www.viaqraonllne.com/>best place to buy generic viagra online</a>
qpbjTruts 1397/09/26 14:48
women viagra <a href="http://www.viaqraonllne.com/">viagra for sale online</a> how does viagra work <a href=http://www.viaqraonllne.com/>when does viagra become generic</a>
pplunore 1397/09/26 12:11
get viagra <a href="http://viagrajr.com/">online pharmacy viagra</a> viagra how it works <a href="http://viagrajr.com/">buy generic viagra online</a>
bnuLyday 1397/09/26 06:18
cialis price <a href="http://buycialls.com/">cialis online without prescription</a> tadalafil cialis <a href=http://buycialls.com/>cheap cialis generic online</a>
bmuAmapy 1397/09/24 01:46
viagra price <a href="http://buyvlaqra.com/">buy viagra online amazon</a> generic viagra rx <a href=http://buyvlaqra.com/>viagra for womens where to buy</a>
nykEscab 1397/09/23 22:38
viagra online <a href="http://usaerectionrx.com/">generic viagra</a> viagra jelly <a href=http://usaerectionrx.com/>buy generic viagra</a>
olpageda 1397/09/23 21:50
online generic viagra <a href="http://viagrafa.com/">viagra generic date</a> viagra sale <a href=http://viagrafa.com/>when will viagra be generic</a>
nykEscab 1397/09/23 20:35
how viagra works <a href="http://usaerectionrx.com/">generic name for viagra</a> viagra <a href=http://usaerectionrx.com/>generic viagra online</a>
bhjLyday 1397/09/23 18:38
cheap cialis <a href="http://onlinecialls.com/">cialis online reviews</a> tadalafil reviews <a href=http://onlinecialls.com/>viagra cialis online</a>
bmuAmapy 1397/09/23 17:21
viagra price <a href="http://buyvlaqra.com/">where can i buy viagra over the counter</a> viagra prescription online <a href=http://buyvlaqra.com/>buy viagra cheaper</a>
olpageda 1397/09/23 11:41
viagra for men <a href="http://viagrafa.com/">viagra online usa</a> brand viagra <a href=http://viagrafa.com/>buying viagra online</a>
nmnLyday 1397/09/22 19:11
cheap viagra <a href="http://niqabsquad.com/">best place to buy generic viagra online</a> buy online viagra <a href=http://niqabsquad.com/>order viagra online</a>
ujkTruts 1397/09/22 15:33
viagra 50mg <a href="http://canadiansapharmacyvgy.com/">best place to buy viagra online</a> viagra price <a href=http://canadiansapharmacyvgy.com/>safest place to buy viagra online</a>
bzxshown 1397/09/22 15:27
order viagra <a href="http://viagraeq.com/">is there a generic viagra</a> buy viagra online <a href="http://viagraeq.com/">best place to buy generic viagra online</a>
jnmunore 1397/09/22 14:10
viagra substitute <a href="http://www.viagraid.com/">viagra generic name</a> buy cheap purchase uk viagra <a href="http://www.viagraid.com/">online pharmacy viagra</a>
bbjTruts 1397/09/22 07:07
viagra <a href="http://erectionakebd.com/">best place to buy generic viagra</a> canadian pharmacy viagra <a href=http://erectionakebd.com/>buying viagra online legally</a>
bbjTruts 1397/09/22 03:31
cheapest brand viagra <a href="http://erectionakebd.com/">is there a generic viagra</a> online pharmacy viagra <a href=http://erectionakebd.com/>cheap viagra online canadian pharmacy</a>
jnmunore 1397/09/21 06:14
generic viagra online <a href="http://www.viagraid.com/">generic viagra for sale</a> viagra pill <a href="http://www.viagraid.com/">buy generic viagra online</a>
nmnLyday 1397/09/21 06:05
viagra soft tabs <a href="http://niqabsquad.com/">generic viagra for sale</a> discount viagra <a href=http://niqabsquad.com/>buying viagra online</a>
ujkTruts 1397/09/21 01:23
viagra india <a href="http://canadiansapharmacyvgy.com/">viagra online canadian pharmacy</a> viagra online <a href=http://canadiansapharmacyvgy.com/>viagra online generic</a>
vdeAmapy 1397/09/20 18:47
order viagra <a href="http://viagravkash.com/">best place to buy viagra online</a> viagra suppliers <a href=http://viagravkash.com/>best place to buy generic viagra online</a>
iklLyday 1397/09/20 17:53
herbal alternative viagra <a href="http://canadianpharmacyfda.com/">viagra online</a> buy generic viagra <a href=http://canadianpharmacyfda.com/>buy generic viagra online</a>
vdeAmapy 1397/09/20 13:30
generic viagra reviews <a href="http://viagravkash.com/">canadian online pharmacy viagra</a> viagra pill <a href=http://viagravkash.com/>buying viagra online legal</a>
iklLyday 1397/09/20 11:03
best price viagra <a href="http://canadianpharmacyfda.com/">generic name for viagra</a> generic viagra reviews <a href=http://canadianpharmacyfda.com/>online viagra prescription</a>
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت