تبلیغات
وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان - ملا پریشان

اسلایدر

ملا پریشان
ارسال شده توسط gandomban . | ( نظرات )

آب و خاک این مرز و بوم بزرگان بی‌شماری را در دامان خود، پرورده است که حصار فراموشی بر اثر مرور زمان، بسیاری از آنان را فرو

 گرفته است. معرفی و شناساندن این بزرگان چه در سطح جهانی و چه در سطح کشور و منطقه، وظیفه‌ای است همگانی و بر هر فرد دوستدار فرهنگ، لازم و واجب است که به سهم خود، جهت معرفی آن‌ها تلاش نماید. در این راستا، به معرفی ملاپریشان، شاعر عارف و دانشمند لرستانی ‌پرداخته می‌شود:.

 

از نام، نسب، زادگاه، مدفن، فرزندان و نحوه‌ی زندگی ملاپریشان، اطلاع چندانی در دست نیست. فقط مرحوم اسفندیار غضنفری(1) جامع دیوان ملاپریشان، در خاتمه‌ی دیوان ملا، ضمن آوردن یک قطعه از اشعار وی، اظهار می‌دارد که در دست‌نوشته‌ای که به دستش رسیده، نویسنده در آن، نام ملا را» محمود« دانسته است که معلوم نیست این دست‌نوشته از کیست و متعلق به چه زمانی است و آیا سندیت دارد یا نه؟ به هر صورت، در احوال و زندگی ملاپریشان، جز این نمی‌توان گفت که وی را »ملاپریشان« می‌گفته‌اند و در شعر، پریشان تخلص می‌کرده و از علمای نیمه‌ی دوم قرن هشتم و احیاناً اوایل قرن نهم بوده است این هم، از آن‌جا استنباط می‌شود که خود ملا، در مطاوی اشعارش اظهار می‌دارد که با شیخ رجب برسی، شارح کتاب »مشارق‌الانوار و مشرق‌الاذکار« معاصر بوده و با وی هم‌کاری و مباحثه‌ی علمی داشته است که خود را نیز بر وی برتری می‌دهد و مدعی است که شیخ برسی فقط در یک رشته، تبحر داشته و در بند بیست و سوم» پریشان نامه« که در مورد عجز ملا رجب برسی است، می‌گوید:

 

از نام، نسب، زادگاه، مدفن، فرزندان و نحوه‌ی زندگی ملاپریشان، اطلاع چندانی در دست نیست. فقط مرحوم اسفندیار غضنفری(1) جامع دیوان ملاپریشان، در خاتمه‌ی دیوان ملا، ضمن آوردن یک قطعه از اشعار وی، اظهار می‌دارد که در دست‌نوشته‌ای که به دستش رسیده، نویسنده در آن، نام ملا را» محمود« دانسته است که معلوم نیست این دست‌نوشته از کیست و متعلق به چه زمانی است و آیا سندیت دارد یا نه؟ به هر صورت، در احوال و زندگی ملاپریشان، جز این نمی‌توان گفت که وی را »ملاپریشان« می‌گفته‌اند و در شعر، پریشان تخلص می‌کرده و از علمای نیمه‌ی دوم قرن هشتم و احیاناً اوایل قرن نهم بوده است این هم، از آن‌جا استنباط می‌شود که خود ملا، در مطاوی اشعارش اظهار می‌دارد که با شیخ رجب برسی، شارح کتاب »مشارق‌الانوار و مشرق‌الاذکار« معاصر بوده و با وی هم‌کاری و مباحثه‌ی علمی داشته است که خود را نیز بر وی برتری می‌دهد و مدعی است که شیخ برسی فقط در یک رشته، تبحر داشته و در بند بیست و سوم» پریشان نامه« که در مورد عجز ملا رجب برسی است، می‌گوید:
وَ اَو گِشت قُرصی، شیخ رجب بُرسی
لَه وحدت حرفی، اَو لَه مِن پرسی
پنجاه سال طریق خدمتم گذاشت
غیر ژَ یَک رشته، جربزه نداشت
و ترسَ سِلمی و سِلمَ تِرسِی
یَسَه ماهیت شیخ رجب بُرسی
(ص51، دیوان)
و بنا بر آن‌چه مرحوم غضنفری در مقدمه‌ی دیوان ملاپریشان آورده، این کتاب، در سال801 هجری، کتابت شده است و با توجه به همین تاریخ، می‌توان گفت که وی در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم می‌زیسته تا بتواند معاصر شیخ رجب برسی باشد.
زادگاه ملاپریشان:
مرحوم اسفندیار غضنفری، زادگاه او را دلفان می‌داند و باز بنا بریک دست‌نوشته که به دستش رسیده، وی را از طایفه‌ی »غیاثوند« واقع در بین سلسله و دلفان می‌داند و معتقد است از مطاوی اشعارش برمی‌آید که اهل دلفان بوده است. اما باز هم سندی ارائه نمی‌دهد و در ادامه، با استناد به بیت زیر، وی را »لر« می‌داند؛ البته شاید منظور از لر، اهل لرستان‌بودن است نه این‌که به گویش لری صحبت می‌کرده است:
ژَ الوار کوه، حق پیدا مَیو یا من فی‌الجبال، خزائنهُ
و در ادامه می‌افزایدکه آقای زیباجویی، در مقدمه‌ی چاپ مغلوط دیوان ملاپریشان، ملا را دینوری تصور کرده است. او معتقد است که زیباجویی برای ادعای خود، دلیل روشنی ارائه ننموده است.
باید گفت که نه آقای زیباجویی و نه مرحوم غضنفری، هیچ‌کدام برای دعاوی خود، دلیل متقنی ارائه نکرده‌اند و همین قدر می‌توان گفت که وی به گویش لکی سخن می‌گفته‌است و اشعارش به لهجه‌ی کرمانجی است که در مناطق جنوبی کردستان، ایلام، کرمانشاه و قسمت‌های لک‌نشین لرستان و همدان به آن، شعرمی‌سرایند. یعنی گویشی‌ که همانند گویش معیار در بین گویشوران مختلف این مناطق به‌کار می‌رود و در واقع هر لک زبانی که بخواهد شعر بسراید به این گویش شعر می‌سراید. اما از فحوای کلام ملاپریشان برمی‌آید که لهجه‌ی اصلی او لکی بوده، آن هم لکی خاص مناطق سلسله، دلفان و طرهان، نه کرد کرماشان بوده و نه کرد کردستان و نه ایلام، زیرا بیش‌تر از کلماتی استفاده ‌کرده‌است که در بین لک‌ها رایج است و از واژه‌هایی که توسط کردهای مناطق مختلف به طور اختصاصی مورد استفاده قرار می‌گیرد استفاده نکرده است. خلاصه می‌توان گفت ملاپریشان، لک زبان بوده و زادگاه او به گستردگی تمام نقاطی است که لک‌ها در آن به سرمی‌برند.
مذهب ملاپریشان:
همان‌گونه که از اشعار ملاپریشان برمی‌آید و با توجه به تأویلاتی که از حروف و کلمات، می‌نماید، معلوم می‌شود که از پیروان فرقه‌ی حروفیه( نقطویه) می‌باشد که مرحوم غضنفری نیز در مقدمه‌ی دیوان، به این امر اشاره کرده و بسط مقال داده است. این فرقه را مردی به نام فضل‌الله نعیمی(تمیمی) استرآبادی(796-740) تأسیس کرد که به علت سخت گیری در مراعات مسایل شرعی به» فضل حلال‌خور« معروف بوده است. این شیخ فضل‌الله به لرستان نیز آمده و بنا بر آن چه مرحوم غضنفری اظهار داشته، در »باغ صوفیان بروجرد اقامت داشته و به نشر عقاید خود می‌پرداخته و در این منطقه به طور اخص و در تمام لرستان به طور اعم، پیروانی داشته است. این فرقه با تأویلات خاصی که از حروف و کلمات می‌نماید به اثبات عقاید و تعالیم خود می‌پردازند که حاکی از بینش و مشرب کاملاً ذوقی و عرفانی آنان است. آنان حروف را بر اساس عقاید از پیش تعیین شده‌ی خود تأویل و تفسیر می‌کنند. هرچند بعضی از این تأویلات، جای تأمل دارند و بیانگر یک حالت تقدس نیز هستند؛ مثلاً در دیوان ملاپریشان در مورد سبع‌المثانی و تفسیر آن آمده است:
حمد دو مرتبه هات ژَ آسمان
یکتایی مختص ذات حق بزان
سبع مثانی و معناش دوان
سبع‌المثانی حمد چارده تن زان
بیست و هشت حروف، هردوان وَ یَک
چارده معصومن بی‌ریب و بی‌شک
ماسوی‌الله گِشت مندرج بین
کام مطلب ژ بیست و هشت حرف نین
مفردات وِیَرد، مرکب وَ جا
ترکیب پی چه کرد و لام الفلا
لام، قلب الف؛ الف، قلب لام
اگر دریافتی قابلی الهام
بینـــه الـف نـــام علیـــّن
ژَ لام دو مشتق، نام بنین
الف الوهیت، لیشان کرد مرفوع
تا که خود معناش پریت بو مطبوع
( دیوان، صص 5-4)
اما ملا در واقع شیعه اثنی‌عشری بوده است و این مطلب، از جای‌جای دیوان ملا نیز مستفاد می‌شود. این نکته از مرثیه‌ای که در سوگ سالار شهیدان گفته است نیز استنباط می‌گردد. به عنوان مثال می‌توان شعر مذکور را در بالا ارائه نمود که سبع‌المثانی را حمد چهارده‌معصوم می‌داند.

 

ملاپریشان لک" در شعری بسیار زیبا و کم نظیر شخصیت امام حسین (ع) را توصیف نموده است. ملا پریشان در شعر امام حسین (ع) رازی از قرآن کریم کشف نموده که تا قبل از وی کسی بدان نپرداخته وآن رابطه ی داستان اسماعیل با شهادت امام حسین و کلمه ی ذبح عظیم در قرآن است.

 

به برکت همین نگاه، اقبال (لاهوری)ماجرای فربانی کردن اسماعیل توسط ابراهیم را با حادثه کربلا ی امام حسین در یک مدار قرار می دهد و باور دارد که راز شناخت "ذبح عظیم" که قران مجید به آن اشاره می کند، ماجرای کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام است.
الله الله بای بسم الله پدر
معنی ذبح عظیم آمد پسر
سرّ ابراهیم و اسماعیل بود
یعنی آن اجمال را تفصیل بود
رمز قرآن از حسین آموختیم
زآتش او شعله ها اندوختیم
سرخ رو عشق غیور از خون او
شوخی این مصرع از مضمون او*
البته انصاف این است که چندین قرن پیش از اقبال لاهوری همین مضمون را شاعر عارف حروفیملا پریشانکه در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم زندگی می کرده، به زبان لکی سروده است. تردیدی نیست وقتی اکثر فارسی زبانان حتی نام ملا پریشان را نشنیده اند چه انتظاری از اقبال می رود که بگوییم او این مضمون را از ملا پریشان گرفته است.
ملاپریشان خطاب به امام حسین سروده است:
"
ای گوهر سروری و ای ذبح عظیم دشت عبادت
ای شمس الضحی که از تشنگی رخت زرد شده بود و جامه ات گلگون..."
ملا پریشان هم راز قربانی شدن اسماعیل را یافته و هم رمز قرآن را به تعبیر اقبال بیان کرده است.**

 

*اقبال لاهوری

 

**روزنامه ی اعتماد ملی ۱۱/۱۰/۱۳۸۷

 

امام حسین (ع)

 

ژه گفته راسان شنفتم نوید کشته عشق او شهیداً شهید

 

توکه دسره س کربلات نوی گذر وه صحرای پربلات نوی

 

تا گه عشقیان بوینی وه چم بی سر و سردار نه صحرای ستم

 

سران وه نیزه ی اعدا بی بدن ابدان وه صحرای ستم بی کفن

 

ژه خوین ویشان رنگین پا و دس خضاب و مدهوش ژه باده ی اله س

 

عجب عشقیان؛پرورده ی خاصان نامشان نماو بری وه آسان

 

چابک سواران شجاع و نورس و جنگ خوشحالان غیور کم کس

 

دشمن افکنان وه بازو یلی شیران بیشه ی مرتضا علی

 

نیکو قامتان گل روی بو مشک تر جبین لبان ژه تشنگی خشک

 

هاشمی اصلان ژه نسل حیدر پی میدان سبقت وه یکدیگر کر

 

نازک میانان قوی دل وه جنگ نهنگ صولتان جلد تیژآهنگ

 

بی نوا میران؛نینوا مسکن یوسف صورتان گلگون پیراهن

 

له معرکه ی عشق ژه گیان گذشتِن ژه گیان شیرین آسان گذشتن

 

چونکه وصل دوست منظورشان بی سر و گیان باختن چوی سورشان بی

 

عشقیان فدای خاک پاتا ن بام فدای او سلطان کم سپاتان بام

 

قتیلان؛خوشا وحالتان بود هنییاً لکُم جناتِ الخلود

 

جام شهادت گواراتان باد نحنُ عطاش و ا نتم ودود

 

ابی عبدالله و فدای نامت یک دمی دنیا نوی وه کامت

 

اول مصیبت جدت پیغمبر بهترین خلق، سید سرور

 

دومین عزای حضرت بتول معصومه کبری،ممدوحه رسول

 

صالحه ی عظما ،محنت زداده ماتم زده ی مرگ باب آزاده

 

سومین عزی نامور پدر شیر کردگار، نفس پیغمبر

 

چارمین عزای والا برادر در دریای علم حضرت داور

 

حسن نونهال باغ مرتضا مسموم صابر ،رضا وه قضا

 

پنجم مصیبت دشت پر خطر زوانم لال بو، خاکم بو وه سر

 

شهید صحرای کربلا حسین و بلای عظیم مبتلا حسین

 

وارث علوم انبیا حسین قتیل فتنه اشقیا حسین

 

وه میدان جنگ چوی حیدر حسین صابر چوی ایوب پیغمبر حسین

 

ذبیح زمان بی یاور حسین بی یار و فرزند و برادر حسین

 

ماتم زده ی مرگ یاوران حسین پامال ستور کافران حسین

 

جسم مطهر نه روی زین حسین له دشت ستم دل پر خوین حسین

 

بدن مشبک بان دشت حسین بهای خوین تو هشت بهشت حسین

 

اهل بیت اسیر هراسان حسین سرت وه نیزه ی ناکسان حسین

 

ای اصل ثابت باغ عبادت ای ذبح عظیم دشت شهادت

 

ای شمس الضحی ژه تشنگی زرد ای گلگون قبای معرکه ی نبرد

 

ای ثابت قدم شجای روژ رزم سرور مردان، مرد صاحب عزم

 

ای شیر یزدان مرد ممتحن شاه کم سپاه نه صحرای محن

 

کس چوی تو صابر و بلا نوی مبتلا وه دشت کربلا نوی

 

جد تو خلیل رهبر انام یک قربانی کرد اویش ناتمام

 

هفتاد و دوتن قربانی کردی حقا نه رای دوس مردانه مردی

 

پرورده ی آغوش خیرالبشر رو شجاع شهید زاده ی حیدر رو

 

بازوی یدالله ژه کار کفته رو گرد آلود سیمای ماه دوهفته رو

 

زینت دامان زهرای بتول رو پی مرگ یاران زار و ملول رو

 

لولو مرجان بحر قرآن رو وارث علوم پیغمبران رو

 

واویلا ژه دست چرخ اخضر رو زاری ضعیفان آل حیدر رو

 

یکه شهسوار گلگون قبا رو گلان گلشن آل عبا رو

 

تنان نازک و بی کفن رو عزیزان در خاک دشت محن رو

 

عروسی قاسم بی و عزا رو آه ژای مصیبت محنت افزا رو

 

قامت شمشاد علی اکبر رو گلو تیر خورده علی اصغر رو

 

عباس علی صاحب علَم رو زینب جرعه نوش جام الم رو

 

زاری سکینه ،ناله کلثوم رو آه و واویلا ژاو دشت شوم رو

 

تازه نهالان باغ حیدر رو ژه تیشه ی اعداء بی بار وبر رو

 

اسیری عترت شاه عرب رو و بی مقنعه و چادر زینب رو

 

فرزند عزیز ساقی کوثر رو لب تشنه شهید نیش خنجر رو

 

بدن مشبک تیر جفا رو حسین قربانی کوی وفا رو

 

وه خاک و خوین تن آغشته رو ثانی حسن ،آه ژای کشته رو

 

ژای مصیبته تا روی مردن رو تا دم تسلیم گیان سپردن رو

 

بگریوم چوی اور بنالم چوی نی مختصر واچوم وی ویانم وی

 

کافران کردن پری ملک ری نخلان گلشن آل عبا،پی

 

ستم بی پایان و اندازه کردن فرزند زهرا وه برده بردن

 

نظر کر وه کین چرخ چنبری قوت کفار ضعف حیدری


* عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام
پی‌نویس‌ها:
1) مرحوم اسفندیار غضنفری، دیوان ملاپریشان را جمع نموده و مقدمه‌ای بر آن نوشته که دراین مقاله، از آن بسیاراستفاده برده‌ام و هرجا از مرحوم غضنفری سخنی به میان آمده منبع سخن همان مقدمه می‌باشد.
2) نسخه‌ای که از دیوان ملاپریشان در اختیار نگارنده است دارای چهار صفحه‌ی سفید است که در آخر پریشان‌نامه، واقع شده است و بدین خاطر به طورقطع نمی‌توان تعداد دقیق بندهای آن‌را مشخص کرد

 

از ویژگی‌های لک‌ها، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است. برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت مرحوم اسفندیارخان غضنفری تحت عنوان «گلزار ادب لرستان» گردآوری شده‌است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانندملا پریشان، ملا منوچهر و ملا حف‌علی و اخیراً رضا حسنوند و عزیز بیرانوند (خم گرین) و کیومرث امیری کله جویی معروف به لک امیر شعرهایی به این زبان سروده‌اند.

از دیگر آثار مکتوب می‌توان به سروده‌های اهل حق نظیر: کلام خان الماس، نامه سرانجام، هفتوانه پهلویانه عسگری عالم و خم گرین عزیز بیرانوند اشاره کرد. دیگر اثر مشهور شاهنامه لکی است که اخیراً انتشارات اساطیر آن را منتشر کرده‌است.

 


می توانید نظرات خود رااینجا بنویسید*-*-*-*وارد کردن ایمیل الزامی نمیباشد.
nsgClamp 1397/07/27 04:54
bad credit car loan <a href="https://paydayiloans.com/">online cash loans</a> bad credit loan [url=https://paydayiloans.com/]quick online payday loans[/url]
installments loans <a href="https://wwwonlinepaydayloans.com/">no credit check mortgage</a> no credit check payday loans [url=https://wwwonlinepaydayloans.com/]no credit check[/url]
loans online payday <a href="https://viponlinepaydayloans.com/">quick online payday loans</a> payday loans online same day [url=https://viponlinepaydayloans.com/]get loan online[/url]
instant personal loans <a href="https://jslpaydayloans.com/">loans personal loans</a> debt settlement companies [url=https://jslpaydayloans.com/]short term loans[/url]
ndgshown 1397/07/26 16:41
short term loan <a href="https://joonlinepaydayloans.com/">americash payday loan</a> tax debt relief <a href="https://joonlinepaydayloans.com/">debt consolidation home loan</a>
generic viagra scam 1397/07/26 04:58
puedo tomar licor y sildenafil
viagra generic
pode tomar sildenafil e beber cerveja
[url=http://viagrabs.com/]viagra generic[/url]
buy viagra without prescription 1397/07/26 04:36
how to increase potency of sildenafil http://triviagra.com/ 100 mg red sildenafil generic viagra online overnight shipping recommended dosage of viagra
nfsViofe 1397/07/26 04:22
apr payday loans <a href="https://applygoleader.com/">online payday loan lenders</a> payday loan lenders <a href=https://applygoleader.com/>personal loan online</a>
tinder dating site 1397/07/25 22:45
I have been surfing online more than 3 hours today,
yet I never found any interesting article like yours.
It is pretty worth enough for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made good
content as you did, the internet will be a lot more useful than ever
before.
nfgattal 1397/07/25 22:27
debt consolidation programs <a href="https://applygopayday.com/">fast cash payday loan emergency loan quick loan</a> advances payday loans <a href=https://applygopayday.com/>easy approval personal loans</a>
imkcherm 1397/07/25 20:51
guaranteed payday loans direct lenders <a href="https://greencheckngo.com/">online payday loan</a> 200 cash payday loan <a href=https://greencheckngo.com/>online payday loan</a>
sertraline 1397/07/25 18:04
can you legally buy zoloft online [url=http://zolftgenhuf.com]zoloft for sale[/url] where
to buy zoloft in seoul
tbythasy 1397/07/25 13:44
canadian payday loans <a href="https://leaderapply.com/">bad credit loans</a> bad credit same day payday loan <a href=https://leaderapply.com/>quick payday loan</a>
imkcherm 1397/07/25 06:44
quick personal loans bad credit <a href="https://greencheckngo.com/">payday online loans</a> apple payday loan <a href=https://greencheckngo.com/>loan online payday</a>
tbythasy 1397/07/25 05:50
loan consolidation <a href="https://leaderapply.com/">no credit check loans</a> fast cash loans <a href=https://leaderapply.com/>bad credit cash fast payday loan loans</a>
nfxtoria 1397/07/25 02:55
quick loans online <a href="https://mobilleaderapply.com/">advances payday loans</a> best payday loan online <a href="https://mobilleaderapply.com/">advanced payday loans</a>
nfgattal 1397/07/25 01:14
installment loans <a href="https://applygopayday.com/">debt settlement services</a> fast cash payday loans online <a href=https://applygopayday.com/>payday lenders</a>
nfsViofe 1397/07/24 23:07
no credit check mortgage <a href="https://applygoleader.com/">fast payday loans in</a> personal loans bad credit <a href=https://applygoleader.com/>online payday loans direct lenders</a>
nfxtoria 1397/07/24 12:18
direct loans <a href="https://mobilleaderapply.com/">$500 payday loans</a> and payday loans online <a href="https://mobilleaderapply.com/">long term cash loans</a>
mkltoria 1397/07/24 00:13
viagra price <a href="http://onlineviaqer.com/">real viagra online</a> does viagra work <a href="http://onlineviaqer.com/">generic viagra online pharmacy</a>
nsfViofe 1397/07/24 00:06
buy female viagra <a href="http://viagranerrds.com/">cheap viagra online canadian pharmacy</a> viagra cheapest <a href=http://viagranerrds.com/>cheap viagra 100mg</a>
bsucherm 1397/07/23 17:04
canada viagra <a href="http://vigrageneic.com/">when will generic viagra be available</a> women viagra <a href=http://vigrageneic.com/>is there a generic for viagra</a>
mkltoria 1397/07/23 12:38
viagra how it works <a href="http://onlineviaqer.com/">free viagra samples online</a> female viagra pills <a href="http://onlineviaqer.com/">where to buy viagra online</a>
nztattal 1397/07/23 03:20
cialis generic <a href="http://cialisgretkjss.com/">buy cialis canadian</a> cialis pills <a href=http://cialisgretkjss.com/>cialis generic name</a>
nsfViofe 1397/07/23 02:05
what is viagra <a href="http://viagranerrds.com/">online pharmacy viagra</a> viagra sildenafil <a href=http://viagranerrds.com/>free viagra samples online</a>
nsfViofe 1397/07/19 02:28
over the counter viagra <a href="http://viagranerrds.com/">cheapest viagra online</a> viagra sale online <a href=http://viagranerrds.com/>cheap viagra online</a>
generic cialis online 1397/07/18 17:31
come procurarsi tadalafil
http://cialisle.com
tadalafil ulcere
[url=http://cialisle.com/]generic cialis online[/url]
nztattal 1397/07/18 04:22
cialis online no prescription <a href="http://cialisgretkjss.com/">buy cialis canadian</a> cialis reviews <a href=http://cialisgretkjss.com/>cialis generic</a>
nsfViofe 1397/07/18 01:17
generic viagra <a href="http://viagranerrds.com/">cheap viagra pills</a> generic viagra soft tabs <a href=http://viagranerrds.com/>cheap viagra india</a>
nadcherm 1397/07/17 23:01
buy viagra now <a href="http://vigrageneic.com/">viagra online canadian pharmacy</a> online viagra <a href=http://vigrageneic.com/>cheap viagra online canadian pharmacy</a>
mtxthasy 1397/07/17 17:11
viagra dosage <a href="http://sexviagen.com/">best place to buy generic viagra online</a> viagra generic online <a href=http://sexviagen.com/>buy generic viagra online</a>
mtxthasy 1397/07/17 09:59
over the counter viagra <a href="http://sexviagen.com/">buy generic viagra online</a> viagra information <a href=http://sexviagen.com/>cheapest generic viagra</a>
mkltoria 1397/07/17 06:34
how to use viagra <a href="http://onlineviaqer.com/">free viagra samples online</a> cheapest viagra <a href="http://onlineviaqer.com/">online pharmacy viagra</a>
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
 
لطفا در نظرسنجی شرکت کنید.
سوال: پیشرفته ترین شهرستان مننطقه لکستان کدام شهرستان میباشد؟ (فرهنگی،اقتصادی،علمی ،ساختار شهری و... )







وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

آمار واطلاعات سایت
محل درج تبلیغات

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

وب سایت رسمی از گندمبان تا لکستان

کانون تبادل افکار مردم لک زبان

اخبار و روزنامه های امروز
پر بازدیدترین مطالب سایت

کد پربازدیدترین

نظرسنجی واشتراک گذاری

پشتیبانی

تصویر ثابت